9 Cải lương 'Lan và Điệp' - phiên bản Phi Nhung & Mạnh Quỳnh - 2000

---

Cải lương 'Lan và Điệp'
- phiên bản Phi Nhung & Mạnh Quỳnh

Sưu tầm

ChatGPT giới thiệu

Vở cải lương "Lan và Điệp" phiên bản Phi Nhung và Mạnh Quỳnh ra mắt năm 2000 là một trong những tác phẩm kinh điển, đánh dấu sự lấn sân thành công của cặp song ca nhạc vàng này sang lĩnh vực sân khấu truyền thống.

1. Thông tin tác phẩm
Năm phát hành: 2000.
Soạn giả: Loan Thảo (dựa trên tiểu thuyết Tắt lửa lòng của nhà văn Nguyễn Công Hoan).
Trung tâm sản xuất: Trung tâm Tình (Hải ngoại).
Diễn viên chính:

• Phi Nhung trong vai Lan.
  
• Mạnh Quỳnh trong vai Điệp.

Dàn diễn viên hỗ trợ: Vở diễn còn có sự góp mặt của các nghệ sĩ gạo cội như NSND Út Bạch Lan, Diệp Lang, Hương Huyền, Tuấn Châu, Thanh Hằng, Thoại Mỹ, và Chinh Nhân.

2. Sức hút và dấu ấn

• Kỷ lục người xem: Đây được coi là một trong những phiên bản Lan và Điệp có lượt xem cao kỷ lục. Trên nền tảng YouTube, tác phẩm đã đạt gần 15 triệu lượt xem (tính đến năm 2021).
  
• Sự kết hợp ăn ý: Dù cả Phi Nhung và Mạnh Quỳnh vốn là ca sĩ tân nhạc, nhưng sự diễn xuất tình tứ và hiểu ý nhau (vốn là "người tình sân khấu") đã tạo nên một bản diễn đầy cảm xúc và lấy đi nhiều nước mắt của khán giả.
  
• Tác phẩm hiếm hoi: Đây là một trong số ít các tác phẩm cải lương mà cố nghệ sĩ Phi Nhung tham gia diễn nguyên tuồng thay vì chỉ hát các trích đoạn tân cổ.

Phi Nhung & Mạnh Quỳnh

Mời xem tại YouTube (toàn bộ 17 video)

Vào năm 2000, Tình Productions đã sản xuất vở cải lương Lan và Điệp trên băng VHS
và sau đó chuyển sang DVD,
với kịch bản của Loan Thảo và Bạch Mai.

Đạo diễn Hoàng Tuấn Cường

Các nghệ sĩ tham gia bao gồm:

Phi Nhung vai Lan,
Mạnh Quỳnh vai Điệp,
NSƯT Út Bạch Lan (Bà Tư, bà Cử - mẹ của Điệp),
Diệp Lang (ông Phủ),
NSƯT Thoại Mỹ (Thúy Liễu),
Thanh Hằng (bà Phủ),
Huơng Huyền (ông Tú),
Tuấn Châu (Bếp Xạc),
Chinh Nhân (chú tiểu),
Bình Tinh (bé Xuân).

---

Có một Phi Nhung khác

Trọng Huy, Tạp chí điện tử Tri thức, 29/9/2021

Chiều về chầm chậm trong hiu quạnh
Trên cành bao tơ liễu kéo nhau chạy xuống hồ
Mây xám bay bay làm tôi thấy
Quanh tôi và tất cả một trời chít khăn xô
Sáng nay vô số lá vàng rơi
Người trinh nữ ấy đã xa lìa cõi đời”

Ca khúc Hồn trinh nữ vang lên ở cuối vở cải lương Chuyện tình Lan và Điệp của soạn giả Quế Chi khi Lan (Phi Nhung) trút hơi thở cuối cùng trên tay Điệp (Mạnh Quỳnh). Nữ ca sĩ lấy nước mắt khán giả khi thể hiện bi kịch của cô gái quê ôm trong người tình yêu đẹp.

Sau 21 năm kể từ ngày ghi hình vở cải lương kinh điển, “Lan” đã ra đi vĩnh viễn sau thời gian chống chọi với Covid-19. Phi Nhung trút hơi thở cuối cùng tại Bệnh viện Chợ Rẫy vào trưa 28/9, hưởng dương 52 tuổi. Cô để lại nhiều tiếc thương cho đồng nghiệp, khán giả yêu mến giọng ca trữ tình, sâu lắng.

Phi Nhung bắt đầu sự nghiệp bằng những ca khúc quê hương trữ tình. Nhưng là người mến mộ nữ ca sĩ, không ai có thể quên một Phi Nhung ghi dấu ấn ở sân khấu cải lương. Với chất giọng ngọt ngào, âm vực cao mà dân trong nghề gọi là giọng kim, pha chút chất thổ trầm, Phi Nhung để lại dấu ấn với giới mộ điệu qua những vai diễn chân chất, gặp nhiều bi kịch. ...
Trước đó, Phi Nhung đóng nhiều video cải lương. Cô được khán giả yêu mến qua những vai diễn như Mỹ Thường trong Hải âu phi xứ (chuyển thể từ tiểu thuyết Quỳnh Dao), Lượm trong Sông dài (tác giả Hà Triều - Hoa Phượng), Lan trong Chuyện tình Lan và Điệp (soạn giả Quế Chi)...

Đặc điểm chung trong những vở cải lương Phi Nhung từng tham gia là cô luôn đảm nhận vai hiền lành, chân chất, gặp bi kịch, đau khổ trong tình cảm.

Chuyện tình Lan và Điệp vốn là vở cải lương bất hủ. Vai Lan được thể hiện thành công qua nhiều thế hệ nghệ sĩ như NSƯT Thanh Kim Huệ, NSND Lệ Thủy, NSND Thanh Ngân... Song, phiên bản Phi Nhung - Mạnh Quỳnh vẫn để lại ấn tượng trong lòng khán giả. Giọng hát của Phi Nhung như tiếng lòng nấc nghẹn khi đối mặt bi kịch tiễn người yêu ăn học, nhưng cuối cùng người yêu lấy vợ, sau đó cô phải đi tu, qua đời trong bạo bệnh.

Dù ở phiên bản nào đi nữa, phân đoạn lấy nước mắt người xem là cảnh Lan sắp lìa đời vì bạo bệnh.

“Lá bàng ngoài kia cũng ngập ngừng rơi trong gió, như nỗi buồn xưa chồng chất giữa tim sầu
Mỗi giọt mưa là dòng lệ nghẹn ngào
Bến sông buồn nay vắng bóng đò đưa, vì khách sang sông không bao giờ trở lại
Mái tranh xưa chắc u buồn quạnh quẽ, vì người con gái tên Lan không về nữa bao giờ”.

Câu vọng cổ với lối gieo vần đậm chất thơ của soạn giả Quế Chi được thể hiện tròn trịa qua nét diễn của Phi Nhung. Cô chọn ca theo lối chân phương, không luyến láy, phù hợp với tâm lý và tình trạng sắp lìa đời của nhân vật Lan. Gặp lại Điệp trong hoàn cảnh gần đất xa trời, Lan với gương mặt nhợt nhạt qua tiếng hát nức nở của Phi Nhung đến giờ vẫn in đậm trong lòng người yêu cải lương.

Phi Nhung - ca sĩ đam mê diễn xuất

Ca sĩ Phi Nhung từng gây sốt khi đóng cặp Mạnh Quỳnh trong vở cải lương kinh điển "Lan và Điệp" thập niên 2000.

Hơn 30 năm theo nghề, ngoài sở trường hát nhạc dân ca - quê hương, Phi Nhung còn ghi dấu ấn khi lấn sân diễn xuất với các vở cải lương vang bóng một thời. Sau khi chị qua đời, nhiều khán giả tìm xem lại Lan và Điệp (soạn giả Loan Thảo) - một trong số hiếm tác phẩm Phi Nhung từng diễn nguyên tuồng. Ra mắt năm 2000, vở gây sốt trong và ngoài nước, đến nay vẫn là một trong những tác phẩm cải lương được xem nhiều nhất trên Youtube với gần 15 triệu lượt.

Trong vở, chị và Mạnh Quỳnh tái hiện mối tình kinh điển của sân khấu miền Nam. Trước đó, khán giả thập niên 1970 từng thổn thức với lối ca diễn của nghệ sĩ Thanh Kim Huệ - Chí Tâm trong bản thu đầu tiên. Phi Nhung chọn cách thể hiện mới: tiết chế nét sầu khổ nhưng ánh mắt vẫn thoáng nỗi u uẩn. Trong đoạn Lan tiễn Điệp lên thành phố học, Phi Nhung diễn vẻ ngại ngùng xen lẫn thiết tha của một cô gái miền Tây trước lúc chia xa mối tình đầu đời.

Cử chỉ ấp úng, "gãi đầu gãi tai" của Lan khi dặn dò Điệp vừa gây tiếng cười, vừa gợi thương cảm.

Ở những cảnh sau, Phi Nhung càng dốc sức đi sâu tâm lý nhân vật. Chị diễn nỗi đau thấu tâm can của cô gái bị người tình phản bội hôn ước, nhưng vẫn gắng khuyên anh đối xử tốt với người đến sau. Hồi cuối, khi Lan sắp trút hơi thở cuối cùng ở chùa, biểu cảm của chị gợi thương xót khi kết hợp cùng những câu ca cổ:

"Lá bàng ngoài kia cũng ngập ngừng rơi trong gió
Như nỗi buồn xưa chồng chất giữa tim sầu
Mỗi một giọt mưa là một dòng lệ nghẹn ngào
Mỗi chiếc lá bàng rơi như con thuyền nhỏ
Bơi ngược dòng về bến hẹn xa xưa...".

Trên Youtube, nhiều khán giả cho biết khóc khi xem lại đoạn này. "Giờ thì Lan đã bỏ Điệp thật rồi", Thảo Vy viết.

[...]
Tam Kỳ

---

Tham khảo:

1. Ca sĩ Phi Nhung: Từ người con lai có tuổi thơ đẫm nước mắt đến danh ca nhạc trữ tình vạn người mê - AMNHAC.NET,
2. Mạnh Quỳnh: 'Tôi và Phi Nhung nhiều lần mâu thuẫn, còn đòi không hát chung' - Báo VietNamNet, 10 thg 12, 2021