Thế giới nhân vật trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan trước Cách mạng Tháng 8/ 1945

---

Thế giới nhân vật trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan trước Cách mạng Tháng Tám 1945

Tác giả: Hà Thanh Thủy
Lớp CLC - K61

Trong lịch sử văn học Việt Nam, giai đoạn 1930 – 1945 chiếm một vị trí quan trọng. Nó đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc cả về chất và về lượng của văn học trên con đường hiện đại hóa văn học dân tộc. Nếu như trào lưu văn học lãng mạn đã góp phần làm nên một cuộc cách mạng thì trào lưu văn học hiện thực phê phán cũng đã đóng góp một phần không nhỏ vào cuộc cách mạng hiện đại hóa văn học đó, để lại nhiều giá trị và góp phần hoàn thiện nghệ thuật văn xuôi tự sự của văn học Việt Nam.

---

Từ Điển Bách Khoa Việt Nam

Hội đồng Quốc gia chỉ đạo Biên soạn Từ điển Bách khoa Việt Nam.
Trung tâm Biên soạn Từ điển Bách khoa Việt Nam

Từ Điển Bách Khoa Việt Nam - Tap 3 (N-S) Trang 167 Năm 2003

---

Đặc điểm ngôn ngữ kể chuyện
trong một số tác phẩm hiện thực phê phán
của Nguyễn Công Hoan và Nam Cao

Nguyễn, Thị Hoài An
Luận án tiến sỹ, Đại học Quốc gia Hà Nội, Việt Nam.
2019

Ngôn ngữ kể chuyện là một trong các yếu tố quan trọng tạo nên giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm tự sự. Nó trở thành đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành như ngôn ngữ học, văn học, thi pháp học, lí luận văn học...

Mời xem và lấy về bản PDF

Lời giới thiệu Tuyển tập Nguyễn Công Hoan - Nxb Văn học, 1983

---

Nguyễn Công Hoan

Lời giới thiệu Tuyển tập Nguyễn Công Hoan.
Nxb Văn học, 1983

Nguyễn Công Hoan là người đã đặt những viên gạch đầu tiên xây đắp nền móng cho nền văn xuôi hiện thực phê phán. Ông thuộc lớp nhà văn những năm 20 đầu thế kỷ, lớp người đang mò mẫm, tìm đường, khai phá...

---

Giọng điệu trần thuật - Dấu ấn chuyên biệt trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan

Nguyễn Thị Huệ
Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp Quận Hoàng Mai - Hà Nội
TẠP CHÍ KHOA HỌC  SỐ 29/2019

Tóm tắt:

Bài viết vận dụng lý thuyết ngôn ngữ và giọng điệu trần thuật để phân tích, so sánh, đánh giá sự độc đáo, hấp dẫn trong phát huy khả năng diễn đạt của tiếng nói dân tộc như một nét duyên tạo nên phong cách truyện ngắn Nguyễn Công Hoan nói riêng, truyện ngắn Việt Nam giai đoạn 1930-1945 nói chung. Nghiên cứu giọng điệu trần thuật trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan là vấn đề có ý nghĩa lí luận - lịch sử cấp thiết nhằm làm nổi bật những đóng góp quan trọng của nhà văn không chỉ cho nền văn học nước nhà giai đoạn 30-45 mà còn khẳng định những đóng góp quan trọng của dòng văn học hiện thực phê phán giai đoạn này.

Từ khoá: Ngôn ngữ, trần thuật, giọng điệu
Nhận bài ngày 22.1.2019; gửi phản biện, chỉnh sửa, duyệt đăng ngày 21.2.2019
Liên hệ tác giả: Nguyễn Thị Huệ; Email: huehue1167@gmail.com

---

---

Xuất giá tòng phu, Kịch cùng bolero đạo - nhái?

TTO - Có vẻ như... nhờ game show, ngày càng nhiều vụ xâm phạm bản quyền được phát hiện.

Tư liệu hiếm về cuốn phim “Tình Lan Và Điệp” năm 1972 với diễn xuất của Thanh Nga, Thanh Tú, Bạch Tuyết…

Chuyên mục: Lan&Điệp

Trương Billy tổng hợp và biên soạn

Có thể nói Lan Và Điệp là chuyện tình nổi tiếng nhất trong làng nghệ thuật Việt Nam. Từ một tiểu thuyết của Nguyễn Công Hoan ra đời từ năm 1933, chỉ 3 năm sau đó câu chuyện tình lâm ly bi đát của Lan và Điệp được chuyển thể thành cải lương và ngay lập tức trở nên nổi tiếng suốt nhiều thập niên sau đó...

---

Quan lại dưới thời phong kiến
trong truyện Đồng hào có ma

Theo Zing

Đồng hào có ma là một truyện ngắn rất nổi tiếng của nhà văn Nguyễn Công Hoan (1903-1977). Tác phẩm đã phơi bày những mặt xấu xa của một bộ phận quan lại dưới thời phong kiến. Truyện đã được đưa vào giảng dạy trong chương trình Ngữ văn lớp 7 ở nước ta.

Ảnh: Hội Nhà văn.

Giảng văn Văn học Việt Nam - Bài 11: Mất cái ví (Văn Tâm)

---

Giảng văn Văn học Việt Nam (tái bản lần thứ sáu)

Phần ba: Văn học hiện đại

I - Giai đoạn từ đầu thế kỉ XX đến Cách mạng Tháng Tám 1945

Bài 11: Mất cái ví

Văn Tâm

---

Review Sách Bước Đường Cùng –
Tức Nước Ắt Phải Vỡ Bờ Mà Thôi

Review Sách

Nền văn học hiện đại của Việt Nam chứng kiến sự ra đời của nhiều truyện ngắn vô cùng đặc sắc. Đó là ngòi bút tố cáo xã hội thực dân nửa phong kiến, là tiếng nói đứng lên bênh vực những người dân nghèo.

Giữa những áng văn như vậy, truyện ngắn Bước Đường Cùng của Nguyễn Công Hoan nổi lên như những thước phim gai góc, khiến người đọc căm tức đến khôn cùng. Phẫn uất vì xã hội bất công, thương thay cho những kiếp người thấp cổ bé họng. Đọc sách để vạch trần những gian dối, cay đắng và nỗi tủi nhục của biết bao kiếp người.

Mục Lục

1. Tác giả Nguyễn Công Hoan trong truyện ngắn Bước Đường Cùng
2. Nội dung truyện Bước Đường Cùng
3. Những hình ảnh đối lập trong Bước Đường Cùng
4. Nhận xét về cuốn Bước Đường Cùng
5. Lời kết

Tác giả Nguyễn Công Hoan trong truyện ngắn Bước Đường Cùng

Review sách Bước Đường Cùng – Nguyễn Công Hoan

---

Bước đường cùng:
Những mảnh đời bị đẩy vào tuyệt lộ

Nhật Hằng

Nguyễn Công Hoan là một nhà văn tiêu biểu của nền văn học hiện thực phê phán giai đoạn 1940 – 1945. Trong những tác phẩm của ông viết về theo khuynh hướng sáng tác này, tiêu biểu có thể kể đến Bước đường cùng ra đời năm 1938.

Tác phẩm phản ánh đời sống khổ cực của người nông dân dưới cảnh áp bức một cổ hai tròng, trong hoàn cảnh tối tăm đó, con đường duy nhất giúp họ thoát khỏi vũng bùn đen chính là giáo dục và sự đoàn kết.

Mục lục

1. Đôi nét về tác giả Nguyễn Công Hoan và tác phẩm Bước đường cùng
2. Số phận người nông dân trong bước đường cùng
3. Con đường thoát khỏi áp bức là giáo dục và đoàn kết

Chân dung nhà văn Nguyễn Công Hoan

---

Tinh thần thể dục –
Một áng văn đầy tính châm biếm sâu cay

Thảo Nguyên

Tao Đàn – Nguyễn Công Hoan nổi tiếng với ngòi bút châm biếm đả kích vô cùng mạnh mẽ, tinh thần thể dục không phải là một ngoại lệ. Tác phẩm vạch rõ tính chất bịp bợm của “phong trào thể dục thể thao” mà thực dân Pháp cổ động rầm rộ nhằm đánh lạc hướng thanh niên đương thời, làm nổi bật lên những mâu thuẫn nằm sâu trong hiện thực đất nước.

---

Tinh thần thể dục:
Tiếng cười châm biếm sâu cay

Tuệ Anh

Tinh thần thể dục là một truyện ngắn của nhà văn Nguyễn Công Hoan, tác phẩm được in báo lần đầu vào năm 1939. Truyện ngắn mang đến cho người đọc những tiếng cười dí dỏm, hài hước nhưng ẩn trong từng câu chữ lại là nét trào phúng, đả kích sâu cay chế độ thực dân phong kiến mục nát.

Tinh thần thể dục có dung lượng truyện không quá dài nhưng bằng ngòi bút hiện thực đặc sắc của mình, Nguyễn Công Hoan đã khắc họa rõ nét xã hội đương thời đầy những bất công, đè nén dành cho người nông dân.

Mục lục

1. Vài nét về nhà văn Nguyễn Công Hoan
2. Giọng điệu trào phúng sâu sắc trong Tinh thần thể dục
3. Tinh thần thể dục mang giá trị nhân đạo sâu sắc

Chân dung nhà văn Nguyễn Công Hoan

---

Người ngựa ngựa người:
Tính nhân văn ẩn chứa trong tiếng cười trào phúng

Thiên Nhi

Người ngựa ngựa người là một tác phẩm nổi bật của Nguyễn Công Hoan kể về số phận của những người lao động nghèo, thông qua câu chuyện đầy trớ trêu của anh phu xe, tác giả đã chỉ ra những mặt trái của xã hội thực dân nửa phong kiến đương thời.

Không chỉ vậy, câu chuyện còn thể hiện sự đồng cảm, xót thương của nhà văn trước những bất công mà người dân nghèo phải chịu, đồng thời ông cũng thẳng thắn phê phán sự tàn ác của một bộ phận quan lại, quý tộc lúc bấy giờ.

Mục lục

1. Đôi nét về tác giả Nguyễn Công Hoan
2. Phận đời trớ trêu của anh phu xe trong Người ngựa ngựa người
3. Người ngựa ngựa người là bức tranh đa chiều về số phận của con người trong xã hội
4. Người ngựa ngựa người và những dư âm đọng lại

Chân dung nhà văn Nguyễn Công Hoan

---

Kép Tư Bền – Khốn nạn thân anh quá!

Tao Đàn

Tao Đàn – Vẫn là kết cấu tương phản đậm chất Nguyễn Công Hoan, trong bối cảnh vui tươi rộn rã ngồn ngộn người khắc họa nên nỗi bất lực đớn đau cô độc của kẻ vẽ nhọ bôi hề mang lại tiếng cười trên sân khấu kia. Chỉ vài nét chấm phá, nhà văn đã vẽ một bức tranh sống động bởi sự đụng chạm khốn khổ giữa cái giàu và cái nghèo trong một xã hội mà đồng tiền được đặt lên đầu quả tim.

“Kép Tư Bền” là truyện ngắn đặc sắc nhất trong tuyển tập cùng tên của nhà văn Nguyễn Công Hoan, hoàn thành vào tháng 07/1933, xuất bản thành sách năm 1935.

---

Kép Tư Bền
và giọt nước mắt sau ánh đèn sân khấu

Thúy Trân

Kép Tư Bền là tác phẩm được viết dưới ngòi bút hiện thực phê phán của Nguyễn Công Hoan, cuốn sách đã thành công trong việc truyền tải những tư tưởng về sứ mệnh cao cả của người nghệ sĩ đến với độc giả. Chính vì thế nên Kép Tư Bền đã chứng minh được sức sống bền bỉ của mình cùng với những ý nghĩa sâu sắc mà nhà văn đã để lại.

Mục lục

1. Nguyễn Công Hoan và những nỗi trăn trở về cuộc đời
2. Kép Tư Bền tái hiện Việt Nam trong xã hội cũ
3. Mấy ai biết được những bi kịch sau vầng hào quang sân khấu
4. Đời nghệ sĩ như Kép Tư Bền

Chân dung nhà văn Nguyễn Công Hoan

---

“Lá ngọc cành vàng” – Khi “luân lý đạo đức”
nặng hơn cả tính mạng con người

Tao Đàn

Trong đề tài chống lễ giáo phong kiến, tiểu thuyết “Lá ngọc cành vàng” của Nguyễn Công Hoan được dựng nên từ kết cấu tương phản bởi mâu thuẫn giàu – nghèo, nhà văn trực tiếp đả kích quan niệm môn đăng hộ đối trong hôn nhân, đồng thời phê phán mạnh mẽ lực lượng bảo thủ và những kẻ có tiền có quyền đã chà đạp lên hạnh phúc chính đáng của thanh niên.

Nhà nghiên cứu văn học Vũ Ngọc Phan trong tác phẩm “Nhà văn hiện đại” đã nhận định rằng:

““Lá ngọc cành vàng” là một trong những truyện hay nhất của nhà văn Nguyễn Công Hoan”.

---

Lá ngọc cành vàng:
Áng văn phê phán những luân lý lỗi thời

Loan Phương

Lá ngọc cành vàng được sáng tác năm 1934, đây là tiểu thuyết đầu tiên sau hơn một thập kỷ chỉ viết truyện ngắn của Nguyễn Công Hoan. Tác phẩm xoay quanh mối tình bi thương giữa con gái nhà quan và chàng thanh niên nghèo, họ khát khao được yêu nhưng bị lễ giáo phong kiến ngăn cản.

Tuy vỏn vẹn mười sáu chương nhưng cuốn sách vẫn làm bật lên nỗi niềm của những người trẻ, đồng thời phơi bày bộ mặt tàn ác của xã hội phong kiến. Nhà văn theo đó góp sức vào cuộc đấu tranh đòi quyền lợi, đẩy lùi tư tưởng “lá ngọc cành vàng phải bày nơi chung đỉnh”.

Mục lục

1. Nguyễn Công Hoan và những áng văn phê phán
2. Hai thế giới trong Lá ngọc cành vàng
3. Khi hạnh phúc con người bị rơi vào cảnh bức ép
4. Đánh giá của giới chuyên môn và công chúng về Lá ngọc cành vàng

Nguyễn Công Hoan là nhà văn phê phán hiện thực xã hội

Nhà văn của nhân phẩm và hạnh phúc con người*

---

VĨNH BIỆT NHÀ VĂN LÊ MINH

Văn nghệ

Nhà văn Lê Minh tên thật là Nguyễn Thị Tài Hồng, sinh ngày 29/10/1928, quê quán Xuân Cầu, huyện Mỹ Văn, tỉnh Hưng Yên. Trước Cách mạng Tháng Tám 1945, bà từng tham gia hoạt động bí mật tại Thái Bình (1942). Sau Cách mạng, bà tham gia vận động công nhân ở Hà Nội, làm Phó ban Công vận tỉnh Nam Định. Ngày 19/12/1946, bà là người trực tiếp tham gia chiến đấu tại khu ga Hàng Cỏ, sau đó là người phụ trách tờ báo hàng ngày của Quận VI. Nhà văn Lê Minh cũng từng tham gia công tác tại Thường vụ huyện uỷ Thanh Trì, Đảng đoàn Sở Văn hoá Thông tin Liên khu I sau là khu Việt Bắc, Ủy viên Ban Phụ vận Trung ương Đảng. Sau 1954, bà chuyển sang hoạt động văn học, làm biên tập văn xuôi các báo Văn Học, Văn, Văn nghệ, Tạp chí Tác Phẩm Mới; là Phó Chủ tịch Hội đồng Giáo dục Trường Viết văn Nguyễn Du, Ủy viên Hội đồng Văn học công nhân, Trưởng Ban Văn hoá - Văn nghệ báo Nhân Dân, Giám đốc Quỹ Văn hoá Việt Nam của Bộ Văn hoá.

Các tác phẩm đã xuất bản:
Truyện ngắn: Cu Dũng (1959); Anh công dân mới (1962); Lớp học (1964); Ngày mai sắp đến (1969); Con mèo rét (1974); Ô cửa sổ (1974); Má (1976); Ngôi sao đỏ (1976); Đốm hoa tím (1980); Lẵng hạt ngọc (1984); Cái tát (1990); Săn đuổi một tia chớp (1993); Nắng (1998); Trăng lên (2004).

Truyện dài, tiểu thuyết: Chị Tư Già (1966); Cô giáo trường Pa Nù (1969); Người chị - Nguyễn Thị Minh Khai (1976); Tiếng gió (1976); Hạt chò chỉ (1978); Người thợ máy Tôn Đức Thắng (1981); Khúc hát vườn trầu (1982); Rừng đước (1992); Hòn đảo một mình (1984); Hồi (1995);

(Xem tiếp bên cột 2)

Ký, tạp văn: Mẻ gang đầu (1965); Mà sao đó là cuộc đời mình (1996); Ngọn lửa ấm (2003); Người đàn bà cầm bút (2004); Cánh buồm nhỏ (2007).

Nghiên cứu: Chân dung văn học (chủ biên, 1992); Nguyễn Công Hoan, nhà văn hiện thực lớn (1993); Chân dung nữ văn nghệ sĩ Việt Nam (chủ biên, 1995); Văn hoá nghệ thuật và phụ nữ Việt Nam (1989); Văn hoá gia đình Việt Nam (1992); Hai mươi năm một chặng đường phát triển của phụ nữ Việt Nam (1996); Gia đình và người phụ nữ (2000); Gia đình của cả hai người (2003); Tuyển truyện ngắn (2011); Chép được ở ngoài đời (truyện ngắn, 2012).

Nhà văn Lê Minh từng đạt Giải nhất Cuộc thi ký của Hội Nhà văn Việt Nam 1962 với tác phẩm Kỷ niệm về Khu Đông; Giải nhất Cuộc thi Truyện ngắn của Hội Nhà văn Việt Nam 1969 với truyện Nắng; Giải A Giải thưởng 5 năm Văn học đề tài công nhân (1980-1984) với tiểu thuyết Hòn đảo một mình; Giải A 5 năm Văn học đề tài công nhân (1991-1995) với tiểu thuyết Hồi; Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2017.

Vì tuổi cao sức yếu, nhà văn Lê Minh đã từ trần vào hồi 17h15 ngày 11/6/2021 (tức mùng 2/5 năm Tân Sửu), hưởng thọ 94 tuổi. Tang lễ nhà văn đã được tổ chức vào 9h30 ngày 17/6/2021 tại Nhà tang lễ Quốc gia, số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội. Lễ truy điệu và đưa tang vào 10h30 cùng ngày, sau đó an táng tại Nghĩa trang Công viên Vĩnh Hằng, Ba Vì, Hà Nội.

Hội Nhà văn Việt Nam, báo Văn nghệ xin gửi lời chia buồn sâu sắc tới gia đình, bạn bè, đồng ngiệp và độc giả của nhà văn.

Văn nghệ

---

Về "cách dựng truyện"

Nguyễn Công Hoan
(1903-1977)

Trích trong “Đời viết văn của tôi”.