9 Cải lương 'Lan và Điệp' - phiên bản Phi Nhung & Mạnh Quỳnh - 2000

---

Chuyên mục: Lan&Điệp

Cải lương 'Lan và Điệp'
- phiên bản Phi Nhung & Mạnh Quỳnh

Sưu tầm

ChatGPT giới thiệu

Vở cải lương "Lan và Điệp" phiên bản Phi Nhung và Mạnh Quỳnh ra mắt năm 2000 là một trong những tác phẩm kinh điển, đánh dấu sự lấn sân thành công của cặp song ca nhạc vàng này sang lĩnh vực sân khấu truyền thống.

1. Thông tin tác phẩm
Năm phát hành: 2000.
Soạn giả: Loan Thảo (dựa trên tiểu thuyết Tắt lửa lòng của nhà văn Nguyễn Công Hoan).
Trung tâm sản xuất: Trung tâm Tình (Hải ngoại).
Diễn viên chính:

• Phi Nhung trong vai Lan.
  
• Mạnh Quỳnh trong vai Điệp.

Dàn diễn viên hỗ trợ: Vở diễn còn có sự góp mặt của các nghệ sĩ gạo cội như NSND Út Bạch Lan, Diệp Lang, Hương Huyền, Tuấn Châu, Thanh Hằng, Thoại Mỹ, và Chinh Nhân.

2. Sức hút và dấu ấn

• Kỷ lục người xem: Đây được coi là một trong những phiên bản Lan và Điệp có lượt xem cao kỷ lục. Trên nền tảng YouTube, tác phẩm đã đạt gần 15 triệu lượt xem (tính đến năm 2021).
  
• Sự kết hợp ăn ý: Dù cả Phi Nhung và Mạnh Quỳnh vốn là ca sĩ tân nhạc, nhưng sự diễn xuất tình tứ và hiểu ý nhau (vốn là "người tình sân khấu") đã tạo nên một bản diễn đầy cảm xúc và lấy đi nhiều nước mắt của khán giả.
  
• Tác phẩm hiếm hoi: Đây là một trong số ít các tác phẩm cải lương mà cố nghệ sĩ Phi Nhung tham gia diễn nguyên tuồng thay vì chỉ hát các trích đoạn tân cổ.

Phi Nhung & Mạnh Quỳnh

Mời xem tại YouTube (toàn bộ 17 video)

Vào năm 2000, Tình Productions đã sản xuất vở cải lương Lan và Điệp trên băng VHS
và sau đó chuyển sang DVD,
với kịch bản của Loan Thảo và Bạch Mai.

Đạo diễn Hoàng Tuấn Cường

Các nghệ sĩ tham gia bao gồm:

Phi Nhung vai Lan,
Mạnh Quỳnh vai Điệp,
NSƯT Út Bạch Lan (Bà Tư, bà Cử - mẹ của Điệp),
Diệp Lang (ông Phủ),
NSƯT Thoại Mỹ (Thúy Liễu),
Thanh Hằng (bà Phủ),
Huơng Huyền (ông Tú),
Tuấn Châu (Bếp Xạc),
Chinh Nhân (chú tiểu),
Bình Tinh (bé Xuân).

---

Có một Phi Nhung khác

Trọng Huy, Tạp chí điện tử Tri thức, 29/9/2021

Chiều về chầm chậm trong hiu quạnh
Trên cành bao tơ liễu kéo nhau chạy xuống hồ
Mây xám bay bay làm tôi thấy
Quanh tôi và tất cả một trời chít khăn xô
Sáng nay vô số lá vàng rơi
Người trinh nữ ấy đã xa lìa cõi đời”

Ca khúc Hồn trinh nữ vang lên ở cuối vở cải lương Chuyện tình Lan và Điệp của soạn giả Quế Chi khi Lan (Phi Nhung) trút hơi thở cuối cùng trên tay Điệp (Mạnh Quỳnh). Nữ ca sĩ lấy nước mắt khán giả khi thể hiện bi kịch của cô gái quê ôm trong người tình yêu đẹp.

Sau 21 năm kể từ ngày ghi hình vở cải lương kinh điển, “Lan” đã ra đi vĩnh viễn sau thời gian chống chọi với Covid-19. Phi Nhung trút hơi thở cuối cùng tại Bệnh viện Chợ Rẫy vào trưa 28/9, hưởng dương 52 tuổi. Cô để lại nhiều tiếc thương cho đồng nghiệp, khán giả yêu mến giọng ca trữ tình, sâu lắng.

Phi Nhung bắt đầu sự nghiệp bằng những ca khúc quê hương trữ tình. Nhưng là người mến mộ nữ ca sĩ, không ai có thể quên một Phi Nhung ghi dấu ấn ở sân khấu cải lương. Với chất giọng ngọt ngào, âm vực cao mà dân trong nghề gọi là giọng kim, pha chút chất thổ trầm, Phi Nhung để lại dấu ấn với giới mộ điệu qua những vai diễn chân chất, gặp nhiều bi kịch. ...
Trước đó, Phi Nhung đóng nhiều video cải lương. Cô được khán giả yêu mến qua những vai diễn như Mỹ Thường trong Hải âu phi xứ (chuyển thể từ tiểu thuyết Quỳnh Dao), Lượm trong Sông dài (tác giả Hà Triều - Hoa Phượng), Lan trong Chuyện tình Lan và Điệp (soạn giả Quế Chi)...

Đặc điểm chung trong những vở cải lương Phi Nhung từng tham gia là cô luôn đảm nhận vai hiền lành, chân chất, gặp bi kịch, đau khổ trong tình cảm.

Chuyện tình Lan và Điệp vốn là vở cải lương bất hủ. Vai Lan được thể hiện thành công qua nhiều thế hệ nghệ sĩ như NSƯT Thanh Kim Huệ, NSND Lệ Thủy, NSND Thanh Ngân... Song, phiên bản Phi Nhung - Mạnh Quỳnh vẫn để lại ấn tượng trong lòng khán giả. Giọng hát của Phi Nhung như tiếng lòng nấc nghẹn khi đối mặt bi kịch tiễn người yêu ăn học, nhưng cuối cùng người yêu lấy vợ, sau đó cô phải đi tu, qua đời trong bạo bệnh.

Dù ở phiên bản nào đi nữa, phân đoạn lấy nước mắt người xem là cảnh Lan sắp lìa đời vì bạo bệnh.

“Lá bàng ngoài kia cũng ngập ngừng rơi trong gió, như nỗi buồn xưa chồng chất giữa tim sầu
Mỗi giọt mưa là dòng lệ nghẹn ngào
Bến sông buồn nay vắng bóng đò đưa, vì khách sang sông không bao giờ trở lại
Mái tranh xưa chắc u buồn quạnh quẽ, vì người con gái tên Lan không về nữa bao giờ”.

Câu vọng cổ với lối gieo vần đậm chất thơ của soạn giả Quế Chi được thể hiện tròn trịa qua nét diễn của Phi Nhung. Cô chọn ca theo lối chân phương, không luyến láy, phù hợp với tâm lý và tình trạng sắp lìa đời của nhân vật Lan. Gặp lại Điệp trong hoàn cảnh gần đất xa trời, Lan với gương mặt nhợt nhạt qua tiếng hát nức nở của Phi Nhung đến giờ vẫn in đậm trong lòng người yêu cải lương.

Phi Nhung - ca sĩ đam mê diễn xuất

Ca sĩ Phi Nhung từng gây sốt khi đóng cặp Mạnh Quỳnh trong vở cải lương kinh điển "Lan và Điệp" thập niên 2000.

Hơn 30 năm theo nghề, ngoài sở trường hát nhạc dân ca - quê hương, Phi Nhung còn ghi dấu ấn khi lấn sân diễn xuất với các vở cải lương vang bóng một thời. Sau khi chị qua đời, nhiều khán giả tìm xem lại Lan và Điệp (soạn giả Loan Thảo) - một trong số hiếm tác phẩm Phi Nhung từng diễn nguyên tuồng. Ra mắt năm 2000, vở gây sốt trong và ngoài nước, đến nay vẫn là một trong những tác phẩm cải lương được xem nhiều nhất trên Youtube với gần 15 triệu lượt.

Trong vở, chị và Mạnh Quỳnh tái hiện mối tình kinh điển của sân khấu miền Nam. Trước đó, khán giả thập niên 1970 từng thổn thức với lối ca diễn của nghệ sĩ Thanh Kim Huệ - Chí Tâm trong bản thu đầu tiên. Phi Nhung chọn cách thể hiện mới: tiết chế nét sầu khổ nhưng ánh mắt vẫn thoáng nỗi u uẩn. Trong đoạn Lan tiễn Điệp lên thành phố học, Phi Nhung diễn vẻ ngại ngùng xen lẫn thiết tha của một cô gái miền Tây trước lúc chia xa mối tình đầu đời.

Cử chỉ ấp úng, "gãi đầu gãi tai" của Lan khi dặn dò Điệp vừa gây tiếng cười, vừa gợi thương cảm.

Ở những cảnh sau, Phi Nhung càng dốc sức đi sâu tâm lý nhân vật. Chị diễn nỗi đau thấu tâm can của cô gái bị người tình phản bội hôn ước, nhưng vẫn gắng khuyên anh đối xử tốt với người đến sau. Hồi cuối, khi Lan sắp trút hơi thở cuối cùng ở chùa, biểu cảm của chị gợi thương xót khi kết hợp cùng những câu ca cổ:

"Lá bàng ngoài kia cũng ngập ngừng rơi trong gió
Như nỗi buồn xưa chồng chất giữa tim sầu
Mỗi một giọt mưa là một dòng lệ nghẹn ngào
Mỗi chiếc lá bàng rơi như con thuyền nhỏ
Bơi ngược dòng về bến hẹn xa xưa...".

Trên Youtube, nhiều khán giả cho biết khóc khi xem lại đoạn này. "Giờ thì Lan đã bỏ Điệp thật rồi", Thảo Vy viết.

[...]
Tam Kỳ

---

Tham khảo:

1. Ca sĩ Phi Nhung: Từ người con lai có tuổi thơ đẫm nước mắt đến danh ca nhạc trữ tình vạn người mê - AMNHAC.NET,
2. Mạnh Quỳnh: 'Tôi và Phi Nhung nhiều lần mâu thuẫn, còn đòi không hát chung' - Báo VietNamNet, 10 thg 12, 2021

8 Cải lương 'Lan và Điệp' - phiên bản Tài Linh & Vũ Linh - 1991

---

Chuyên mục: Lan&Điệp

Cải lương 'Lan và Điệp'
- phiên bản Tài Linh & Vũ Linh

Sưu tầm

Tài Linh & Vũ Linh

Gia Định DVD 4 - Cải Lương - Chuyện Tình Lan Và Điệp (Vũ Linh, Tài Linh...)

Mời xem tại YouTube (toàn bộ 6 video)

Tác giả: Loan Thảo
Chỉnh lý: Thế Châu
Đạo diễn: Phượng Hoàng
Biên tập: Lâm Hồng
Tân nhạc: Thái An
Cổ nhạc: Văn Hải, Duy Khôi, Thanh Tuấn, Mỹ Hoa
Âm thanh: Quang Hùng
Quay phim: Võ Chiêu Dũng, Lê Phú
Thiết kế mỹ thuật: Trịnh Thiên Tài
Ánh sáng: Thành Sử
Phục trang: Bảo Ly
Kỹ thuật: Nguyễn Minh Giàu
Vi tính: Lâm Song
Giám đốc sản xuất: Lưu Phước Sang

Tài Linh: Lan
Vũ Linh: Điệp
Diệp Lang: Ông Tú
Hồng Nga: Bà Cử
Việt Anh: Ông Phủ
Mai Thanh Dung: Bà Phủ
Phước Sang: Bếp Sạc
Thanh Ngân: Thúy Liễu
Bình Tinh: Bé Xuân
Chinh Nhân: Chú tiểu

---

Vũ Linh - Tài Linh và nghịch lý của cải lương

Mi Lan

Cải lương từng có thời hưng thịnh đến mức được khán giả khắp cả nước yêu thích từ Nam Bộ đến Bắc Bộ. Ở nhiều tỉnh phía Bắc có đoàn cải lương riêng, đi diễn quanh năm. Thời ấy Vũ Linh - Tài Linh và sự rực rỡ của cải lương đã ăn sâu vào ký ức thơ ấu của thế hệ 7X, 8X.

Vũ Linh - Tài Linh thời trẻ. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Vũ Linh – Tài Linh là thơ ấu

Những năm cuối thập niên 1980, đầu thập niên 1990 thế kỷ trước, khi Tivi vẫn còn là vật dụng xa xỉ của nhiều gia đình, cải lương đã có thời kỳ đỉnh cao của mình.

Thơ ấu của thế hệ 7X-8X gắn liền với chiếc tivi đen trắng màn hình nhỏ xíu 14 inch “thần thánh”. Cả làng, cả xóm có khi chỉ một gia đình có tivi. Cứ cơm chiều xong, cả làng sẽ kéo đến gia đình có tivi, xếp dép ngồi kín sân kín ngõ, cùng nhau xem “Tây Du Ký 1986” và... cải lương.

Cải lương thời ấy phát triển rực rỡ với những nghệ sĩ vang danh, đến bây giờ họ vẫn được coi là thế hệ vàng của cải lương như: Minh Vương – Lệ Thủy, Minh Phụng – Phương Hồng Thủy, Vũ Linh – Tài Linh, Kim Tử Long – Ngọc Huyền...
Mỗi vở cải lương được phát sóng đều thu hút khán giả khắp làng trên xóm dưới, đứng vòng trong vòng ngoài vây quanh chiếc tivi 14 inch, đen trắng, tập trung xem.

Mỗi câu vọng cổ “đổ” xuống, khán giả vỗ tay râm ran. Vở “Lan và Điệp” được yêu cầu chiếu đi chiếu lại hàng tuần trên VTV. Khán giả ngồi nghe thấm từng câu hát, còn thuộc làu cả trích đoạn vọng cổ,

“Điệp ơi, mai anh lên chốn thành đô nhà xe rực rỡ...”.

Ký ức thơ ấu của 7X-8X, sẽ là những buổi xem cải lương cùng cả xóm, khóc cùng cả xóm trước những trích đoạn tuồng cổ đẫm nước mắt trong “Lan và Điệp”, “Lá sầu riêng”...

Thời ấy, Vũ Linh – Tài Linh còn rất trẻ, họ nổi bật trong dàn nghệ sĩ triển vọng, kế tiếp thế hệ Minh Vương – Lệ Thủy. Vũ Linh hát dịu ngọt, cách lấy hơi dài, từng nốt ngân rung đầy cảm xúc. Tài Linh giọng nữ cao, mỏng, thanh thoát.

Khi phát triển rực rỡ, được khán giả khắp cả nước yêu mến, cải lương bắt đầu du nhập, tiếp nhận thêm những luồng gió mới, nhiều giai điệu cách tân hiện đại hơn.

Thế hệ Vũ Linh – Tài Linh, Kim Tử Long – Ngọc Huyền, Thoại Mỹ, Quế Trân... bắt đầu đưa nhạc nhẹ, bolero vào cải lương, cộng thêm nhiều giai điệu mới, sáng tạo, cập nhật xu thế, cải lương ăn khách hơn bao giờ hết.

Cải lương ăn khách giúp cho thế hệ nghệ sĩ vàng như Tài Linh, Kim Tử Long “ăn nên làm ra” với băng đĩa Mưa bụi đầu thập niên 1990.

Sức nóng của cải lương từ Nam Bộ lan ra Bắc Bộ. Ngay ở miền Bắc, mỗi tỉnh đều có đoàn cải lương riêng, từ Thái Bình đến Nam Định, Bắc Giang, Hà Nội... Mỗi đoàn cải lương đều dựng vở, lên lịch diễn quanh năm.

Ngọc Huyền, Kim Tử Long, Vũ Linh, Tài Linh... là thế hệ vàng của thời kỳ cải lương rực rỡ. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Cuộc sống càng hiện đại, cải lương càng mất vị thế

Sự ra đi của NSƯT Vũ Linh giống như tiếng chuông chùa trong trích đoạn cuối vở “Lan và Điệp” có chức năng thức tỉnh khiến nhiều khán giả thế hệ 7X-8X sực nhớ ấu thơ từng thấm đẫm tiếng cải lương, vọng cổ.

Những ngày này, cải lương được tìm kiếm nhiều hơn. Trên các diễn đàn, nền tảng mạng xã hội đăng tải lại loạt trích đoạn cải lương kinh điển. Thông tin về cuộc đời dàn nghệ sĩ vàng của cải lương một thời được tìm đọc lại.

Tivi 14 inch đen trắng đến những tivi màu đầu tiên đã chứng kiến sự hưng thịnh của cải lương, khi công nghệ phát triển vượt bậc, cải lương cùng với nhiều loại hình sân khấu đã mất đi vị thế của mình.

Sự bùng nổ của nhiều loại hình giải trí, sự tiến xa của công nghệ đã phù phép cho điện ảnh giàu kỹ xảo, cho nhiều trò chơi trở nên hấp dẫn, cải lương không còn show diễn, vở dựng thưa dần, nhiều đoàn cải lương tan rã.

Thế hệ vàng của cải lương hoạt động thưa vắng. Tài Linh, Ngọc Huyền sang Mỹ định cư. Kim Tử Long hoạt động sôi nổi sang lĩnh vực gameshow. Chỉ đến khi NSƯT Vũ Linh ra đi khán giả nhiều thế hệ mới bàng hoàng, giọng ca biểu tượng cho một thời rực rỡ của cải lương đã không còn.

Cải lương đã bước vào xa vắng, như ấu thơ của một thời nghèo khó.

Mi Lan

Lệ Thủy - Minh Vương thời trẻ, 2 nghệ sĩ nổi tiếng của sân khấu cải lương. Ảnh: Nghệ sĩ cung cấp

Tham khảo:

1. Vũ Linh - Tài Linh và nghịch lý của cải lương - Báo Lao Động, 21/03/2023
2. Vũ Linh, Tài Linh: Uyên ương một thuở của sân khấu cải lương - VnExpress, 22/12/2018
3. Tài Linh - Vũ Linh hội ngộ khán giả - Báo Người Lao Động, 03/05/2011
4. Nghệ sĩ Vũ Linh kể Chuyện tình Lan và Điệp - Báo Điện tử Phụ Nữ Thành phố Hồ Chí Minh, 21/10/2014

7 Cải lương 'Lan và Điệp' - phiên bản Hương Lan & Chí Tâm - 1989

---

Chuyên mục: Lan&Điệp

Cải lương 'Lan và Điệp'
- phiên bản Hương Lan & Chí Tâm

Sưu tầm

Hương Lan & Chí Tâm

Chuyện Tình Lan Và Điệp là vở cải lương được soạn bởi hai soạn giả Loan Thảo và Hoàng Việt, chuyển thể từ tác phẩm văn học Tắt Lửa Lòng của nhà văn Nguyễn Công Hoan và do trung tâm Thúy Nga thực hiện năm 1989.

Mặt bìa trước bản DVD

Mặt bìa sau bản DVD

Mời xem tại YouTube (toàn bộ 4 video)

Thông tin cơ bản
Giám đốc sản xuất: Thúy Nga
Đạo diễn: Xuân Phát, Việt Hùng
Năm phát hành: 1989, 2002 (tái bản).
Thực Hiện: Hương Lan
Sản Xuất & Phát Hành: Trung tâm Thúy Nga Paris

Soạn Giả: Loan Thảo & Hoàng Việt

Phân vai:
Hương Lan: Lan;
Chí Tâm: Điệp;
Hữu Phước: ông Tú;
Việt Hùng: Sư Ông;
Xuân Phát: Quan Phủ;
Hà Mỹ Liên: bà Phủ;
Hà Mỹ Hạnh: bà Cử;
Thanh Huyền: Thúy Liễu;
Việt Thảo: Bếp Xạc;
Bích Ngọc: Huệ Thông;

---

Tham khảo:

1. Nghệ sĩ Hương Lan: Tan vỡ hôn nhân 7 năm và đám cưới ở tuổi 63 bao người ngưỡng mộ - Eva.vn, 12 thg 11, 2020
2. Nghệ sĩ Chí Tâm hiếm hoi trải lòng về cuộc hôn nhân tan vỡ với Hương Lan - Báo Thanh Niên, 18/09/2022