Chuyện Tình Lan và Điệp,
Có Xuất Xứ Như Thế Nào?
Đăng Travel
Lan và Điệp không chỉ là một chuyện tình buồn, mà còn là biểu tượng của những mối tình dang dở trong văn hóa Việt Nam. Qua nhiều thế hệ, câu chuyện đã được chuyển thể thành cải lương, tân cổ giao duyên, sân khấu và điện ảnh, để lại nhiều cảm xúc trong lòng khán giả.
Trong video này, chúng ta sẽ cùng trở về bối cảnh Việt Nam đầu thế kỷ XX để tìm hiểu thêm về câu chuyện tình dang dở kinh điển này nhé.
Trong video này, chúng ta sẽ cùng trở về bối cảnh Việt Nam đầu thế kỷ XX để tìm hiểu thêm về câu chuyện tình dang dở kinh điển này nhé.
Kính thưa các bạn!
Có những câu chuyện tình đã qua gần một thế kỷ, nhưng mà cứ mỗi lần nhắc lại, người ta vẫn thấy lòng mình nặng trĩu. Không phải vì họ không yêu nhau, mà bởi vì họ yêu nhau quá nhiều. Đến mức một người chấp nhận hy sinh cả cuộc đời, để người còn lại được sống hạnh phúc.
Có người trách Điệp phụ bạc, có người thì thương Lan bạc mệnh. Nhưng nếu nhìn sâu hơn vào câu chuyện, liệu Điệp có thật sự là kẻ phản bội, hay chính số phận mới là nguyên nhân chia cách họ?
Hôm nay, chúng ta sẽ cùng trở về Nam Bộ, những năm đầu thế kỷ, để nghe lại một trong những câu chuyện tình buồn nổi tiếng nhất Việt Nam: Lan và Điệp.
Ít ai biết rằng, tác phẩm Lan và Điệp có nguồn gốc xuất xứ ở ngoài Bắc. Câu chuyện được giới thiệu lần đầu tiên vào năm 1933 qua tiểu thuyết Tắt lửa lòng của nhà văn Nguyễn Công Hoan.
Nguyễn Công Hoan quê ở làng Xuân Cầu, Tổng Xuân Cầu, huyện Văn Giang, phủ Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, nay thuộc xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên. Ông sinh trong một gia đình quan lại xuất thân nho học. Trong gia đình, từ nhỏ, Nguyễn Công Hoan đã được nghe và thuộc rất nhiều câu thơ, câu đối và những giai thoại có tính chất trào lộng, châm biếm đả kích tầng lớp quan lại. Điều đó ảnh hưởng mạnh mẽ đến phong cách văn chương của ông sau này.
Câu chuyện nói về mối tình lãng mạn, đầy trắc trở, của cô gái tên Lan và chàng trai tên Điệp. Do mắc mưu của ông quan phủ ở tỉnh lẻ, Điệp, một cậu học trò nghèo, phải phụ tình vị hôn thê là Lan, để cưới Thúy Liễu, con gái của ông phủ. Lan ôm mối tình tuyệt vọng, bỏ nhà đến chùa để cắt tóc đi tu. Cao trào của câu chuyện là khi Điệp tìm được ngôi chùa mà Lan đang tá túc thì cũng đúng là lúc nàng trút hơi thở cuối cùng.
Tác phẩm Tắt lửa lòng nhanh chóng thu hút được sự chú ý của công chúng và được các nghệ sĩ chuyển thể ra nhiều hình thức khác nhau.
Năm 1936, soạn giả Trần Hữu Trang đã viết chuyển thể từ nguyên tác thành kịch bản cho vở cải lương Lan và Điệp. Một số nghệ sĩ thành danh với vở kịch bản này như nghệ sĩ Năm Phỉ. Đặc biệt năm 1954, khi nghệ sĩ Năm Phỉ đã 47 tuổi, nhưng bà vẫn vào vai cô Lan 18 tuổi rất thành công.
Sau nghệ sĩ Năm Phỉ, nghệ sĩ Thanh Nga cũng được đánh giá rất cao cho vai diễn Lan.
Năm 1948, trung tâm Asia đã cho thu âm vở cải lương này vào bốn đĩa nhựa với tựa đề Hoa rơi cửa Phật. Với sự tham gia của các danh ca Tư Sạng vai Lan, Năm Nghĩa vai Điệp, Tám Thưa vai Hòa thượng, Hồng Châu vai Tiểu Huệ Thông. Đĩa nhạc nhanh chóng phổ biến lan đến Campuchia và Lào, đến mức người ta quên mất tên nguyên tác, mà chỉ còn nhớ Chuyện tình Lan và Điệp.
Năm 1970, khi phong trào kịch nói lớn mạnh, Ban kịch Kim Cương đã trình diễn vở kịch nói Lan và Điệp do chính nghệ sĩ Kim Cương thủ vai Lan. Vở kịch này đã nhanh chóng thu hút được sự chú ý của khán giả, không kém cải lương và nhanh chóng được phát trên truyền hình lúc đó.
Cùng thời điểm này, kịch bản cải lương Chuyện tình Lan và Điệp của tác giả Loan Thảo với sự trợ giúp của soạn giả Thế Châu đã được thu thanh và trở thành bản ghi âm chuẩn mực nhất cho vở tuồng này tính đến thời điểm hiện tại. Tham gia vở diễn là các giọng ca nổi tiếng như Chí Tâm vai Điệp, Thanh Kim Huệ vai Lan, Tú Trinh vai Thúy Liễu, Hữu Phước vai ông Tú là ba của Lan.
Có những câu chuyện tình đã qua gần một thế kỷ, nhưng mà cứ mỗi lần nhắc lại, người ta vẫn thấy lòng mình nặng trĩu. Không phải vì họ không yêu nhau, mà bởi vì họ yêu nhau quá nhiều. Đến mức một người chấp nhận hy sinh cả cuộc đời, để người còn lại được sống hạnh phúc.
Có người trách Điệp phụ bạc, có người thì thương Lan bạc mệnh. Nhưng nếu nhìn sâu hơn vào câu chuyện, liệu Điệp có thật sự là kẻ phản bội, hay chính số phận mới là nguyên nhân chia cách họ?
Hôm nay, chúng ta sẽ cùng trở về Nam Bộ, những năm đầu thế kỷ, để nghe lại một trong những câu chuyện tình buồn nổi tiếng nhất Việt Nam: Lan và Điệp.
Ít ai biết rằng, tác phẩm Lan và Điệp có nguồn gốc xuất xứ ở ngoài Bắc. Câu chuyện được giới thiệu lần đầu tiên vào năm 1933 qua tiểu thuyết Tắt lửa lòng của nhà văn Nguyễn Công Hoan.
Nguyễn Công Hoan quê ở làng Xuân Cầu, Tổng Xuân Cầu, huyện Văn Giang, phủ Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, nay thuộc xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên. Ông sinh trong một gia đình quan lại xuất thân nho học. Trong gia đình, từ nhỏ, Nguyễn Công Hoan đã được nghe và thuộc rất nhiều câu thơ, câu đối và những giai thoại có tính chất trào lộng, châm biếm đả kích tầng lớp quan lại. Điều đó ảnh hưởng mạnh mẽ đến phong cách văn chương của ông sau này.
Câu chuyện nói về mối tình lãng mạn, đầy trắc trở, của cô gái tên Lan và chàng trai tên Điệp. Do mắc mưu của ông quan phủ ở tỉnh lẻ, Điệp, một cậu học trò nghèo, phải phụ tình vị hôn thê là Lan, để cưới Thúy Liễu, con gái của ông phủ. Lan ôm mối tình tuyệt vọng, bỏ nhà đến chùa để cắt tóc đi tu. Cao trào của câu chuyện là khi Điệp tìm được ngôi chùa mà Lan đang tá túc thì cũng đúng là lúc nàng trút hơi thở cuối cùng.
Tác phẩm Tắt lửa lòng nhanh chóng thu hút được sự chú ý của công chúng và được các nghệ sĩ chuyển thể ra nhiều hình thức khác nhau.
Năm 1936, soạn giả Trần Hữu Trang đã viết chuyển thể từ nguyên tác thành kịch bản cho vở cải lương Lan và Điệp. Một số nghệ sĩ thành danh với vở kịch bản này như nghệ sĩ Năm Phỉ. Đặc biệt năm 1954, khi nghệ sĩ Năm Phỉ đã 47 tuổi, nhưng bà vẫn vào vai cô Lan 18 tuổi rất thành công.
Sau nghệ sĩ Năm Phỉ, nghệ sĩ Thanh Nga cũng được đánh giá rất cao cho vai diễn Lan.
Năm 1948, trung tâm Asia đã cho thu âm vở cải lương này vào bốn đĩa nhựa với tựa đề Hoa rơi cửa Phật. Với sự tham gia của các danh ca Tư Sạng vai Lan, Năm Nghĩa vai Điệp, Tám Thưa vai Hòa thượng, Hồng Châu vai Tiểu Huệ Thông. Đĩa nhạc nhanh chóng phổ biến lan đến Campuchia và Lào, đến mức người ta quên mất tên nguyên tác, mà chỉ còn nhớ Chuyện tình Lan và Điệp.
Năm 1970, khi phong trào kịch nói lớn mạnh, Ban kịch Kim Cương đã trình diễn vở kịch nói Lan và Điệp do chính nghệ sĩ Kim Cương thủ vai Lan. Vở kịch này đã nhanh chóng thu hút được sự chú ý của khán giả, không kém cải lương và nhanh chóng được phát trên truyền hình lúc đó.
Cùng thời điểm này, kịch bản cải lương Chuyện tình Lan và Điệp của tác giả Loan Thảo với sự trợ giúp của soạn giả Thế Châu đã được thu thanh và trở thành bản ghi âm chuẩn mực nhất cho vở tuồng này tính đến thời điểm hiện tại. Tham gia vở diễn là các giọng ca nổi tiếng như Chí Tâm vai Điệp, Thanh Kim Huệ vai Lan, Tú Trinh vai Thúy Liễu, Hữu Phước vai ông Tú là ba của Lan.
Năm 2000, Tình Production sản xuất vở cải lương Lan và Điệp dưới dạng băng VHS rồi chuyển sang DVD dưới kịch bản của soạn giả Loan Thảo và Bạch Mai, với sự tham gia của Phi Nhung vai Lan, Mạnh Quỳnh vai Điệp, nghệ sĩ ưu tú Út Bạch Lan vai Bà Cử, Thanh Hằng vai Bà Phủ, nghệ sĩ ưu tú Thoại Mỹ vai Thủy Liễu.
70 năm sau, năm 2006, một lần nữa kịch bản của soạn giả Loan Thảo được tái dựng với sự tham gia của các nghệ sĩ Hoàng Nhất vai Điệp, Hà Mi vai Lan, Chấn Cường vai Xuân, Bình mập vai bếp Sạc, Uyên Thảo vai Thúy Liễu.
Cùng thời điểm này sân khấu Trần Hữu Trang cũng mang đến khán giả bản dựng lại của kịch bản này với nghệ sĩ ưu tú Tấn Giao vai Điệp và Ngân Quỳnh vai Lan.
Năm 2008, ca sĩ Minh Thuận gây tiếng vang lớn với vở ca vũ cải lương Lan và Điệp. Điểm đặc biệt của các vai diễn đều do các ca sĩ tân nhạc hát cải lương gồm Minh Thuận, Đàm Vĩnh Hưng vai Điệp, Cẩm Ly, Phương Thanh, Hồng Ngọc, Thanh Thảo vai Lan, Thu Minh vai Thúy Liễu, Hữu Bình vai ông Tú, Trung Dân và Cát Phượng vai ông bà phủ, Vũ Hà bếp Sạc, Quốc Đại vai chú tiểu.
Năm 2019, tác phẩm được tái dựng trên sân khấu nhà hát Bến Thành từ bản ghi âm do soạn giả Loan Thảo thực hiện vào năm 1974. Vở diễn quy tụ nhiều gương mặt gạo cội của làng cải lương như nghệ sĩ ưu tú Thanh Kim Huệ, Chí Tâm, Hồng Nga, nghệ sĩ ưu tú Thanh Điền, nghệ sĩ ưu tú Trọng Phúc. Hai diễn viên chính Thanh Kim Huệ vai Lan và Chí Tâm vai Điệp lần đầu tái hợp sau 45 năm từ khi bản thu lần đầu được ra mắt.
Nếu đây chỉ là một câu chuyện tình buồn, thì có lẽ người ta đã quên từ rất lâu. Nhưng Lan và Điệp lại khác. Suốt nhiều thập niên, câu chuyện ấy được kể đi kể lại, được chuyển thành cải lương, được ngâm thơ, được ca vọng cổ, được dựng thành phim, được phát trên đài truyền hình.
Ở miền Nam trước năm 1975, rất nhiều gia đình từng quây quần bên chiếc radio để lắng nghe từng câu vọng cổ về Lan và Điệp. Không ít người đã rơi nước mắt. Không phải vì họ giống Lan hay giống Điệp, mà vì ai trong đời cũng từng có một điều dở. Có người mất người mình yêu, có người bỏ lỡ một cơ hội. Có người vì hoàn cảnh mà phải từ bỏ ước mơ. Chính vì vậy, Lan và Điệp không còn là câu chuyện của riêng hai nhân vật. Nó trở thành câu chuyện của rất nhiều người, ở bất kỳ thời đại nào. Có người từng nói: tình yêu đẹp nhất không phải là tình yêu có một cái kết viên mãn, mà là tình yêu khiến con người trở nên tốt đẹp hơn.
Lan đã dạy chúng ta về sự chung thủy. Điệp để lại bài học về cái giá của những lựa chọn. Và cả hai đã nhắc cho nhiều thế hệ rằng có những lời hứa chỉ cần lỡ một lần sẽ day dứt cả một đời.
Ngày nay xã hội đã đổi thay rất nhiều. Người trẻ được tự do lựa chọn hạnh phúc của mình nhiều hơn trước. Nhưng mỗi khi tiếng vọng cổ Lan và Điệp cất lên, người nghe vẫn lặng đi. Bởi đâu đó, trong giai điệu ấy, vẫn có hình ảnh của một cô gái ngồi chờ người thương dưới mái hiên cũ, và một chàng trai mang theo nỗi ân hận đi suốt quãng đời còn lại. Có lẽ đó chính là lý do sau gần một thế kỷ, Lan và Điệp vẫn được xem là một trong những câu chuyện tình bi thương và có sức sống bền bỉ nhất của sân khấu cải lương Việt Nam.
Video của mình đến đây xin được phép kết thúc.
70 năm sau, năm 2006, một lần nữa kịch bản của soạn giả Loan Thảo được tái dựng với sự tham gia của các nghệ sĩ Hoàng Nhất vai Điệp, Hà Mi vai Lan, Chấn Cường vai Xuân, Bình mập vai bếp Sạc, Uyên Thảo vai Thúy Liễu.
Cùng thời điểm này sân khấu Trần Hữu Trang cũng mang đến khán giả bản dựng lại của kịch bản này với nghệ sĩ ưu tú Tấn Giao vai Điệp và Ngân Quỳnh vai Lan.
Năm 2008, ca sĩ Minh Thuận gây tiếng vang lớn với vở ca vũ cải lương Lan và Điệp. Điểm đặc biệt của các vai diễn đều do các ca sĩ tân nhạc hát cải lương gồm Minh Thuận, Đàm Vĩnh Hưng vai Điệp, Cẩm Ly, Phương Thanh, Hồng Ngọc, Thanh Thảo vai Lan, Thu Minh vai Thúy Liễu, Hữu Bình vai ông Tú, Trung Dân và Cát Phượng vai ông bà phủ, Vũ Hà bếp Sạc, Quốc Đại vai chú tiểu.
Năm 2019, tác phẩm được tái dựng trên sân khấu nhà hát Bến Thành từ bản ghi âm do soạn giả Loan Thảo thực hiện vào năm 1974. Vở diễn quy tụ nhiều gương mặt gạo cội của làng cải lương như nghệ sĩ ưu tú Thanh Kim Huệ, Chí Tâm, Hồng Nga, nghệ sĩ ưu tú Thanh Điền, nghệ sĩ ưu tú Trọng Phúc. Hai diễn viên chính Thanh Kim Huệ vai Lan và Chí Tâm vai Điệp lần đầu tái hợp sau 45 năm từ khi bản thu lần đầu được ra mắt.
Nếu đây chỉ là một câu chuyện tình buồn, thì có lẽ người ta đã quên từ rất lâu. Nhưng Lan và Điệp lại khác. Suốt nhiều thập niên, câu chuyện ấy được kể đi kể lại, được chuyển thành cải lương, được ngâm thơ, được ca vọng cổ, được dựng thành phim, được phát trên đài truyền hình.
Ở miền Nam trước năm 1975, rất nhiều gia đình từng quây quần bên chiếc radio để lắng nghe từng câu vọng cổ về Lan và Điệp. Không ít người đã rơi nước mắt. Không phải vì họ giống Lan hay giống Điệp, mà vì ai trong đời cũng từng có một điều dở. Có người mất người mình yêu, có người bỏ lỡ một cơ hội. Có người vì hoàn cảnh mà phải từ bỏ ước mơ. Chính vì vậy, Lan và Điệp không còn là câu chuyện của riêng hai nhân vật. Nó trở thành câu chuyện của rất nhiều người, ở bất kỳ thời đại nào. Có người từng nói: tình yêu đẹp nhất không phải là tình yêu có một cái kết viên mãn, mà là tình yêu khiến con người trở nên tốt đẹp hơn.
Lan đã dạy chúng ta về sự chung thủy. Điệp để lại bài học về cái giá của những lựa chọn. Và cả hai đã nhắc cho nhiều thế hệ rằng có những lời hứa chỉ cần lỡ một lần sẽ day dứt cả một đời.
Ngày nay xã hội đã đổi thay rất nhiều. Người trẻ được tự do lựa chọn hạnh phúc của mình nhiều hơn trước. Nhưng mỗi khi tiếng vọng cổ Lan và Điệp cất lên, người nghe vẫn lặng đi. Bởi đâu đó, trong giai điệu ấy, vẫn có hình ảnh của một cô gái ngồi chờ người thương dưới mái hiên cũ, và một chàng trai mang theo nỗi ân hận đi suốt quãng đời còn lại. Có lẽ đó chính là lý do sau gần một thế kỷ, Lan và Điệp vẫn được xem là một trong những câu chuyện tình bi thương và có sức sống bền bỉ nhất của sân khấu cải lương Việt Nam.
Video của mình đến đây xin được phép kết thúc.
Mình là Đăng đến từ kênh Đăng Travel.
Hẹn gặp lại các bạn.
Bye.
Hẹn gặp lại các bạn.
Bye.
0 comments:
Đăng nhận xét
[im]your image url..[/im]
[youtube]your video url..[/youtube]
[si="10"]your text[/si]
[co="red"]your text[/co]
〈div style=""〉 TEXT〈/div〉