---

Câu Chuyện Văn Học:
Bước Đường Cùng (Nguyễn Công Hoan)

Ngôi trường vui vẻ

Kể chuyện về nhân vật anh Pha, người nông dân cùng khổ...
👍 “Bước Đường Cùng” của nhà văn Nguyễn Công Hoan, được viết vào năm 1938, tố cáo mạnh mẽ sự bóc lột tàn bạo của bọn địa chủ, sự tiếp tay của quan lại thối nát,

đồng thời thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc khi cảm thông, xót thương cho những con người bị dồn đến bước đường cùng.

👍 Rất vui và cảm ơn bạn đã theo dõi và đăng kí kênh nhé.

Tân nhạc: Tuyển tập ca khúc cảm hứng từ truyện ngắn Nguyễn Công Hoan | Nhạc Văn học đặc sắc

---

Tuyển tập ca khúc cảm hứng từ truyện ngắn Nguyễn Công Hoan | Nhạc Văn học đặc sắc

NAM PHAT'S MUSIC

Hòa quyện giữa văn chương và âm nhạc, video này là tuyển tập những ca khúc độc đáo được sáng tác dựa trên các truyện ngắn tiêu biểu của nhà văn Nguyễn Công Hoan. Từ chất hiện thực sâu sắc đến nét trào phúng đặc trưng, từng giai điệu mang theo tinh thần nhân văn và phản ánh xã hội chân thật.
Hãy cùng lắng nghe và cảm nhận văn học Việt Nam dưới một lăng kính mới — lắng đọng và đầy cảm xúc.

Tác phẩm cảm hứng:

Kiếp hồng nhan
Lá ngọc cành vàng
Cô giáo Minh
Tắt lửa lòng
Xin chữ cụ nghè
Người Ngựa, Ngựa Người
Thật là phúc
Cô làm công
Hai thằng khốn nạn
Bước đường cùng

---

Chuyên mục: Lan&Điệp

Review Sách Tắt lửa lòng - Nguyễn Công Hoan

Người review: Ngọc Xuân

1. Tắt lửa lòng
2. Hiện thực và lãng mạn trong tác phẩm Tắt lửa lòng của Nguyễn Công Hoan
3. Nghệ thuật trong tác phẩm Tắt lửa lòng của Nguyễn Công Hoan

Tắt lửa lòng

Tác giả: Nguyễn Công Hoan
Thể loại: Tiểu thuyết lãng mạn
Người review: Ngọc Xuân

Tắt lửa lòng là quyển tiểu thuyết tình cảm lãng mạn của nhà văn Nguyễn Công Hoan, giới thiệu lần đầu tiên năm 1933. Tác phẩm này nhanh chóng trở nên phổ biến, và rất nhiều người chuyển thể thành vở kịch, bản nhạc khác nhau. Soạn giả Trần Hữu Trang đã biên kịch lại và chuyển thể lại thành vở cải lương "Lan và Điệp" năm 1936. Và cái tên "Lan và Điệp" trở thành huyền thoại từ đó, thậm chí nó còn nổi tiếng hơn cả tên tác phẩm Tắt lửa lòng.

Tác phẩm Tắt lửa lòng nói về mối tình nhiều trắc trở, éo le, nhiều đắng cay. Truyện về gia đình Điệp và gia đình Lan thân thiết nhau và có hứa gả Lan cho Điệp khi Điệp công thành danh toại nhưng chẳng mai Điệp thi rớt, cha Điệp mất nên gia đình càng nghèo khó. Cha Lan là ông Tú thấy gia đình Điệp khó khăn nên hết sức giúp đỡ về tiền bạc. Còn Lan thì được sự giáo dục từ cha cũng nết na, thùy mị, sống có đạo đức, biết kính trên nhường dưới. Lan càng thương Điệp khi thấy hoàn cảnh vất vả, ngheo khó. Hai người vẫn gặp nhau nhưng giữa lễ nghi, sự kính trọng cho nhau.

Ông Tú khuyên răng Điệp học thi lại và tình yêu của Lan vẫn dành cho Điệp dù Điệp không đậu. Với sự động viên, khích lệ thì cuối cùng Điệp cũng thi đậu nhờ sự giúp đỡ của ông Quan Phủ nhưng lại mắc mưu của ông. Ông mời Điệp ăn tiệc mừng, rồi dụ Điệp say cho người khiêng vào phòng ngủ của Thúy Liễu. Cô đang có chửa với một người lính trong phủ nên nhân dịp này lừa Điệp mắc bẫy vì Điệp không biết Thúy Liễu đang có chửa. Điệp nghĩ mình phá hoại trinh tiết nên bắt buộc phải cưới Thúy Liễu rồi mới nhận ra Thúy Liễu có thai hoang. Gia đình Điệp gặp nhiều biến cố do sự uy hiếp. Cuối cùng anh hối hận và ly dị Thúy Liễu với mong muốn nối lại tình xưa với Lan. Riêng Lan quá buồn rầu và thất vọng về Điệp nên đã chọn con đường xuống tóc đi tu. Điệp tìm cách gặp Lan nhưng Lan nhất quyết không gặp. Ông Tú giúp đỡ tiền cho Điệp đi du học nên Điệp thi đậu bác sĩ. Điệp trở về mở nhà thương riêng. Điệp vẫn nhớ thương về Lan nên viết thư gửi, nhưng Lan không đọc vì cứ nghĩ Điệp còn ở với Thúy Liễu. Lan vì quá buồn rầu nên lâm bệnh nặng, chở Lan vào bệnh viện và Điệp nhờ các bác sĩ cứu chữa nhưng không thuyên giảm. Cuối cùng Lan mất, để lại cho Điệp nỗi đau, thương tiếc khôn nguôi.

(Xem tiếp bên cột 2)

Khép lại câu chuyện giúp ta suy ngẫm về cuộc đời dù gian khó, nhưng luôn có ý chí, nghị lực phấn đấu sinh tồn. Tắt lửa lòng còn là nỗi niềm, trăn trở, suy tư của tác giả về thời kì đầy khó khăn. Tác giả phê phán xã hội phong kiến, thời kì quan lại đã tàn nhẫn làm người dân khốn khó trăm bề. Đọc tác phẩm ta thêm thấu hiểu về thời kì cuộc sống, kinh tế đầy khó khăn.

Tác phẩm là tâm huyết của tác giả. Đọc tác phẩm, ta sẽ thấy các hình ảnh, chi tiết được miêu tả hết sức chân thực, sống động. Bằng cách diễn tả chân chất, mộc mạc đã giúp tác phẩm dễ dàng đến với độc giả. Phải nói, Tắt lửa lòng là tác phẩm tôi thích nhất vì khi đọc tác phẩm xong luôn để lại nhiều suy ngẫm về cuộc sống, gia đình, tình yêu, xã hội. Mọi thứ như là sợi dây mắt xít, liên quan mật thiết. Tình yêu dù trải qua nhiều giông bão, có đau khổ, vui buồn, hụt hẫng, xót xa nhưng sự thủy chung, son sắt thì xứng đáng được ca ngợi.

Cuộc sống luôn phong phú nhiều màu sắc, không chỉ có một màu tươi sáng mà còn pha lẫn màu tối. Những nhân vật phản diện trong tác phẩm được tác giả miêu tả từng chi tiết giúp người đọc nhận thấy lòng người phức tạp, mưu mô, đa đoan dùng những hành động bất chính để thực hiện mưu đồ. Tình yêu chẳng bao giờ chỉ có một màu hồng, đau khổ là chất liệu của tình yêu bởi sau cùng sự thủy chung, son sắt vẫn còn mãi khi cả 2 vẫn luôn nghĩ, hướng về nhau.

Đọc quyển tiểu thuyết ta sẽ không khỏi xót xa cho mối tình không trọn vẹn. Tác phẩm nói về sự thủy chung trong tình yêu nhưng lại không thành, có kết cục quá bi thương. Tác giả Nguyễn Công Hoan miêu tả từng chi tiết kĩ lưỡng, trau chuốt từng chi tiết nhỏ với lối văn gần gũi, dễ hiểu giúp người đọc dễ tiếp thu, đồng cảm và thấu hiểu. Đọc tác phẩm ta sẽ không khỏi bàng hoàng, thương xót cho mối tình gặp nhiều trớ trêu. Ta nhận ra, cuộc sống không hề dễ dàng với những người yêu nhau. Trải qua nhiều khó khăn, gian nan nhưng cái kết thật đau buồn. Tác giả miêu tả hình ảnh, nội dung sinh động, hấp dẫn, thu hút người đọc từ chi tiết này đến chi tiết khác. Tắt lửa lòng là quyển sách nổi tiếng của nhà văn Nguyễn Công Hoan. Và chắc hẳn những ai từng biết đến nhà văn cũng đều thấy ấn tượng với quyển tiểu thuyết này.

Mời nghe đọc: Review tác phẩm Tắt Lửa Lòng của Nguyễn Công Hoan - Bưởi Vlog, 2023/09/17

---

Hiện thực và lãng mạn trong tác phẩm
Tắt lửa lòng của Nguyễn Công Hoan

1. Hiện Thực:
Trong giai đoạn 1930 - 1945 với tình hình lịch sử - xã hội có nhiều biến động: Thực dân Pháp thi hành chính sách bóc lột kinh tế để thu lợi nhuận, khiến đời sống nhân dân vô cùng khốn khổ; không những thế họ còn thực hiện chính sách "khủng bố trắng" nhằm đàn áp cuộc khởi nghĩa Yên Bái và phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh. Hai chính sách đó làm mâu thuẫn dân tộc và giai cấp trở nên gay gắt, quyết liệt. "Tắt lửa lòng" là tác phẩm thể hiện rõ khuynh hướng hiện thực phê phán.

Bức tranh đời sống hiện lên ngay đầu tác phẩm, đó là hình ảnh: "Chuyến ô tô hàng xình xịch đến Chợ Gỏi." Nhân vật Điệp được đi học trong khi hoàn cảnh gia đình cơ cực, vất vả, thiếu thốn về mặt vật chất: "Đầu đội mũ trắng sờn vành, mình mặc áo thâm tây vá, chân đi giày đanh tra mòn gót, tay xách va ly vải vàng cụt một quai." Sự mệt mỏi, cực khổ của bà Cử đi bán hàng về hiện lên rõ nét: "Bà Cử vừa mệt, vừa nực, mồ hôi nhễ nhại, ngồi phệt ngay ở đầu hè." Ông Phủ Trần với quyền lực, uy nghi khiến lính lệ khiếp sợ: "Ông bóc các công văn ra xem rồi vặn chuông gọi. Tên lính đương ngồi xổm ở ngoài cửa, im phăng phắc như con chó đá, bỗng dạ giật một tiếng, rồi chạy choàng vào đứng chắp tay để chờ lệnh." Cảnh tường thằng Vũ lạnh run người vì ăn mặc thiếu thốn: "Thằng Vũ quắt như con cá mắm, ở trong nhà chạy ra, hai tay thu trong bọc, hai hàm răng cầm cập, đứng nhún nhảy cạnh một tên lính cầm một chiếc đèn tây", hay cảnh Tư Kềnh bệnh nằm cố chịu đựng sự đau đớn giày vò: "Chống tay xuống phản, nhăn cái mặt nhăn nheo nứt rạn, ngồi lại chiều khác, ra dáng đau đớn lắm" khiến ta không khỏi căm phẫn, chua xót, xúc động, đầy thương cảm.

Bức tranh thiên nhiên được nhà văn miêu ta chân thật, gần gũi: "Trời xanh ngăn ngắt. Ánh nắng chói chang chiếu xuống mặt nước ruộng long lanh chói như mặt gương. Hơi cỏ hai bên vệ đường bốc lên, đưa thoảng nhẹ vào mũi một mùi quen quen dễ chịu, cái mùi" quê nhà "."... Hoa, gió, nước, mây, sông, cánh cò, đồng ruộng, lũy tre... Qua những cách miêu tả trên, ta thấy cảnh đẹp nơi thôn quê dân dã, mộc mạc, thân thương. Còn cảnh thiên nhiên thành thị vui tươi, nhộn nhịp nhưng mang nét u buồn. Thông qua đó tác giả đề cao những con người có đời sống cơ cực, nghèo khó nhưng vẫn giữ phẩm chất tốt đẹp.

(Xem tiếp bên cột 2)

Tác giả phê phán sự giàu có, vô trách nhiệm, thối nát, vô nhân đạo của giai cấp tư sản thành thị đang dần làm tha hóa đạo đức con người.

Tác phẩm còn thể hiện mỗi con người với những tính cách, hoàn cảnh, số phận, bi kịch khác nhau như: Điệp điển hình cho tầng lớp trí thức tiểu tư sản, Lan điển hình cho người con gái thủy chung, Bà Cử, Ông Tú điển hình cho tấm lòng hy sinh cao cả của người cha người mẹ đối với con cái, Ông bà Phủ, ông Hoàng Xuân Long, Thúy Liễu điển hình cho giai cấp tư sản áp bức, bóc lột những con người nhỏ bé trong xã hội.

Tác giả phê phán, đả kích bọn quan lại, địa chủ một cách thẳng thắn, sâu cay và bênh vực, đứng về phía những người lao động nghèo khổ, chịu sự áp bức, bóc lột bần cùng để nói lên tiếng nói cần có sự bình đẳng, quyền lợi, công bằng, tự do và hạnh phúc.

2. Lãng mạn:
"Tắt lửa lòng" đề cao mộng tưởng, tình cảm, yêu thương, tự do của cá nhân. Cách đối thoại giữa hai nhân vật Lan và Điệp cũng mang đậm tính lãng mạn, thi vị hóa:

"Tôi không ngờ đâu tôi bị cả vũ trụ chán ghét, mà được một cô yêu quí. Tôi không ngờ đâu tôi chán ghét cả vũ trụ, mà tôi yêu quí một mình cô.",
"Tôi muốn rằng ta không xuống đến chân đồi nữa, mà cũng đừng ai lên quấy rối làm gì. Chỉ có cô với tôi, ta sống bằng cái đời ái tình hơn cái đời vật chất.",
"Nguyên tôi vẫn ước có một ngày được cùng cô chon von ở một nơi cao vút, xa cái xã hội có người, nên tôi thích lắm."...

Qua những chi tiết trên, ta thấy tình yêu của họ thật đẹp, trong sáng, tinh khiết từ những điều đơn sơ, mộc mạc đến niềm mơ ước nhỏ bé, không thích mưu cầu, không màng đến danh lợi, vật chất.

"Tắt lửa lòng" không chỉ phản ánh hiện thực bất công, đen tối mà còn thể hiện tiếng nói đấu tranh, đòi lại quyền tự do, công bằng. Tác giả miêu tả bức tranh đời sống chân thực với cái tốt lẫn cái xấu, nhưng kết cục chỉ có cái tốt tồn tại vĩnh hằng, bất biến. Tác phẩm đã nêu lên những vấn đề mang giá trị, ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đề cao nhiều triết lý đạo đức, tình yêu, con người. Tác giả muốn gìn giữ những giá trị truyền thống tốt đẹp và phê phán lối sống hiện đại đầy xa hoa, tiền tài, địa vị đang làm thay đổi đạo đức, cách sống, lối nghĩ của con người.

---

Nghệ thuật trong tác phẩm
Tắt lửa lòng của Nguyễn Công Hoan

1. Ngôn ngữ
Ngôn ngữ, cách hành văn trong tác phẩm mang tính tự nhiên, dễ hiểu. Ông dùng nhiều từ địa phương gần gũi với người bình dân. Ngôn ngữ đối thoại giữa bà Cử với Điệp, giữa ông Tú với Điệp, giữa ông Phủ Trần với Điệp.. đã phản ánh được hiện thực một cách rõ nét và chân thực. Ngôn ngữ đối thoại, độc thoại nội tâm cũng xuất hiện nhiều trong tác phẩm thể hiện được những trạng thái, tâm lý phức tạp, có sự mâu thuẫn, dằn vặt của nhân vật. Trong tác phẩm, người kể chuyện là người kể có khả năng thâm nhập vào đời sống bên trong của các nhân vật như: Điệp, Lan, bà Cử, ông Tú, thằng Vũ.. Giọng điệu trong tác phẩm cũng thay đổi linh hoạt, lúc vui lúc buồn, lúc hạnh phúc lúc đau khổ để thể hiện sự cảm thông, thương xót, đồng cảm, thấu hiểu, ngợi ca, đề cao những con người có phẩm chất tốt đẹp, cao quý. Bên cạnh đó, tác giả thể hiện sự căm phẫn, phê phán, lên án những hành vi xấu xa của bọn quan lạy.

2. Kết cấu
Kết cấu tác phẩm mang tính đa tuyến tái hiện được bức tranh thiên nhiên, bức tranh đời sống rộng lớn với nhiều thành phần, loại người khác nhau trong xã hội. Tình tiết trong tác phẩm có sự đan xen nhiều nhân vật, chi tiết, nội dung, sự kiện khác nhau. Kết thúc tác phẩm, vấn đề được giải quyết và không có hậu, kết thúc truyện là nỗi buồn, đau xót khi tác giả để cho nhân vật Lan chết.

3. Nhân vật
Nhân vật trong tác phẩm đa dạng, phong phú với nhiều hạnh người, tầng lớp thấp cao trong xã hội với những tính cách, hoàn cảnh, số phận khác nhau được tác giả miêu tả chân thực, rõ nét.

(Xem tiếp bên cột 2)

Ngoại hình, tính cách của nhân vật cũng được nhà văn khai thác, miêu tả qua hình dáng bên ngoài và cách ăn mặc. Hành động, cử chỉ, điệu bộ của nhân vật được Nguyễn Công Hoan đặc biệt chú ý, miêu tả, đi sâu để người đọc dễ nhận biết, phân biệt nhân vật điển hình cho tầng lớp thấp cao trong xã hội.

4. Không gian
Không gian trong tác phẩm không cố định, được thay đổi liên tục từ không gian nông thôn đến không gian thành thị. Không gian nông thôn với cảnh vật êm đềm, nhẹ nhàng, bình dị, dân dã, chân chất còn không gian thành thị đầy bon chen, náo nhiệt, ồn ào đầy xa hoa, vật chất.

5. Thời gian Thời gian đa tuyến có sự tham gia của nhiều nhân vật, đan xen nhiều sự kiện diễn ra đa dạng, phong phú. Bên cạnh đó, tác giả còn sử dụng thời gian vũ trụ bất biến của phật giáo và thời gian hồi tưởng về quá khứ với những kỉ niệm vui, buồn, hạnh phúc, đau khổ đan xencủa các nhân vật.

Trong tác phẩm Tắt lửa lòng, nhà văn dùng những câu nói sâu sắc, triết lý để thể hiện tư tưởng, mang tính giáo dục cao như: Có tiếng mà không có miếng, con lính tính nhà quan, uống nước nhớ nguồn, học tài thi phận.. mà trong cuộc sống ta vẫn thường nghe người khác nói hàm ẩn ý nghĩa sâu xa về đạo lý ở đời. Tác phẩm giúp cho độc giả nhìn nhận ra nhiều điều, phân biệt được đúng sai, tốt xấu trước hiện thực xã hội thối nát, vô nhân đạo. Tắt lửa lòng không chỉ rèn luyện, tiếp thêm cho ta ý chí, nghị lực mà còn củng cố niềm tin yêu cuộc sống.

Ngọc Xuân

---

Chuyên mục: Lan&Điệp
Tham luận

Vài cảm nghĩ khi đọc cuốn tiểu thuyết "Tắt lửa lòng" của nhà văn Nguyễn Công Hoan

Huy Thanh

1- Vài nét về nhà văn Nguyễn Công Hoan:

Nguyễn Công Hoan sinh ngày 06/03/1903 tại làng Xuân Cầu, xã Nghĩa Trụ huyện Văn Giang tỉnh Bắc Ninh (nay là Hưng Yên). Năm 1928 ông tốt nghiệp Cao Đẳng Sư Phạm đi dạy học ở Hải Dương, Lào Cai, Nam Định. Ông mất ngày 06/06/1977. Tác phẩm ông gồm
1-Kiếp Hồng Nhan (Truyện ngắn 1923)
2-Người ngựa, ngựa người (Truyện ngắn 1931)

3-Tắt lửa lòng (Tiểu thuyết 1933)
4-Lá ngọc cành vàng (Truyện dài 1934)
5-Kép Tư Bền (1934)
6-Bước đường cùng (1938 )
...

Năm 1936 Tiểu Thuyết: "Tắt lửa lòng" của ông đã được soạn giả cải lương Trần Hữu Trang soạn thành vở cải lương "Chuyện tình LAN và ĐIỆP" rất nổi tiếng

2- Lược tóm chi tiết nội dung cuốn tiểu thuyết "Tắt lửa lòng":

Vì cuốn Tiểu Thuyết quá dài, lại quá nhiều tình tiết nên tôi xin phép không đăng hết nguyên văn, mà chỉ lược khảo cốt truyện, đồng thời trích dẫn chứng những điều cảm nghĩ từng đọan văn ngắn, để quý độc giả tiện việc theo dõi.

Điệp là một thanh niên học thức, anh vừa thi hỏng bằng Cao Đẳng Tiểu Học (Thành Chung tiếng Pháp gọi là Diplome), Điệp là con của ông bà Cử. Trước đây khi ông Cử còn sống, ông đã cùng người bạn thân là ông Tú hứa hẹn làm suôi gia sau nầy. Họ hẹn nhau khi Điệp công thành danh toại thành nghề thầy giáo như ước muốn thì sẽ lấy cô Lan con ông Tú làm vợ. Sau khi ông Cữ mất, gia đình Điệp sa sút dần, bà Cử phái đi bán đầu chợ sớm hôm, gia đình Điệp vướng vào cảnh nghèo khó.

Ông Tú thấy hoàn cảnh nhà bà Cử như vậy nên hết sức giúp đỡ, nhất là ông thường giúp tiền bạc cho Điệp đi ăn học một cách rất khéo léo, tế nhị mà anh không hay biết. Riêng Lan, con ông Tú, được sự giáo huấn của cha nên sống rất có đạo đức, nết na, hiền lành, chân thật. Cô không vì hoàn cảnh nghèo khó của Điệp mà phụ lòng nhân nghĩa mà trái lại cô càng thêm yêu quý, tìm cách giúp đỡ vị hôn phu của mình hơn. Hai người vẫn lén gặp nhau tâm sự, "tình trong như đã mặt ngoài còn e" nhưng hai bên vẫn giữ trong vòng lễ giáo.

Biết Điệp vừa thi hỏng, ông Tú cũng buồn nhưng ông cũng an ủi và khuyến khích Điệp rán học lại, thi khoá sau. Riêng Lan, việc Điệp thi đậu hay không cũng không liên quan gì đến tình yêu của hai người. Nhưng riêng Điệp anh rất mặc cảm vì chuyện thi hỏng, anh cho đó là mình đã phụ bạc lòng tốt của ông Tú và tình yêu của Lan nên gởi bức thư cho cô bày tỏ tấm lòng và xin từ hôn. Lan không trả lời thư nên Điệp phải tìm cách gặp riêng cô để nói chuyện dứt khóat. Lúc đó Lan mới nói rỏ lòng mình khiến Điệp rất cảm đông an tâm quyết chí học hành, thi lại ở khoá sau. Khoá thi sau Điệp suýt hỏng vì gặp vị Giám Khảo quá khó nếu không nhờ có ông quan Phủ, một bạn thân của vị Giám Khảo nói giúp nên Điệp mới thi đậu.

Quan Phủ là một người sống không đạo đức nhưng rất giả nhân giả nghĩa, ông giúp Điệp là để che đậy một âm mưu lợi dụng Điệp sau nầy. Ông khuyên Điệp đừng thi vào ngành Sư Phạm theo đuổi nghề dạy học mà ông sẽ giúp Điệp vào ngành lục sự (thư ký Toà) để có cơ hội thăng quan tiến chức bởi vì ông sắp được thăng chức Chánh Án trong ngành Toà Án, sẽ có nhiều cơ hội giúp cho Điệp mau thăng quan tiến chức. Vì còn non nớt mới ra đời nên Điệp sa vào bẩy của ông Phủ nên răm rắp nghe lời ông.

Một hôm, ông mời Điệp cùng "ăn tiệc mừng" ngày Điệp vào làm ngành Toà Án tại Phủ của ông.

Đêm đó, ông ép cho Điệp uống say rượu rồi cho người khiêng Điệp vào phòng ngủ của cô Thuý Liễu, con gái ông, một cô gái nhà quan đỏng đảnh, khinh người, đang có chửa hoang với một tên lính trong phủ tên là Cách tức Tư Kềnh. Điệp đã mắc bẫy của ông Phủ, vì do say quá nên anh không biết gì, anh nghĩ rằng mình đã phá hoại trinh tiết của Liễu mà không biết Liễu đã có thai trước đó. Mặt khác, anh còn bị ông Phủ hăm dọa nên đành phụ bạc tình của Lan để lấy Thúy Liễu.

Sau khi cưới nhau, Điệp mới vỡ lẽ là Thúy Liễu đã có thai hoang, cảnh gia đình Điệp không có hạnh phúc vì sự khinh khi, hà hiếp của gia đình ông Phủ và cả Thuý Liễu nữa. Anh hối hận xin ly dị Thuý Liểu và hy vọng sẽ trở về với Lan nối lại duyên tình. Riêng Lan vì quá buồn rầu cuộc tình tan vỡ nên bỏ nhà xuống tóc vào chùa Phương Thành tu sau khi đả đào hố chôn một xác con bướm (Điệp) và cánh hoa lan (Lan) ý nói cô đã chôn chặt mối duyên tình năm xưa quyết một lòng theo Phật.

Điệp đã đến chùa Phương Thanh thăm Lan nhưng Lan thấy Điệp thì né tránh, không ra, mặc dù cô rất đau lòng. Sợ Điệp giựt dây chuông làm náo loạn cửa Thiền nên Lan dùng kéo cắt đứt dây chuông. Điệp buồn rầu trở lại nhà, anh quyết tâm tìm quên nỗi buồn bằng cách tiếp tục theo đuổi việc đèn sách. Nhờ sự giúp đỡ của ông Tú cha của Lan, Điệp sang Pháp du học và trở thành Bác Sĩ, anh trở về nước mở một nhà thương riêng.

Sau đó vài năm, một hôm, có cậu bé đến tìm Điệp vì muốn truy tầm nguồn gốc cha của mình, cậu bé tên là Vũ, chính là đứa con hoang của Thuý Liễu với tên lính Cách tức Tư Kềnh mà cậu bé nghĩ rằng Điệp là cha của mình. Nguyên nhân là sau khi sinh đứa bé, Thuý Liễu đã lấy họ Vũ của Điệp để đặt tên cho con nên mới có sự hiểu lầm của cậu bé. Điệp đã lấy những giấy tờ chứng minh là mình không phải là ba ruột của Vũ. Sau cùng thì Vũ cũng tìm ra được cha ruột của mình là Tư Kềnh, một tên lính của ông quan Phũ ngày trước. Điệp đã gởi thư cho Lan tại Chùa để nói mình đã ly dị Thuý Liễu và muốn gặp lại Lan, nhưng cô tưởng rằng Điệp còn ở với Thúy Liễu nên không đọc thư.

Sau đó Lan vì quá buồn rầu thân phận, tình duyên trắc trở nên mang bệnh nặng. Điệp được tin của Xuân, em gái Lan báo nên lập tức cùng Xuân đến Chuà chở Lan vào bệnh viện của mình. Bệnh Lan đã quá nặng nên Điệp phải nhờ nhiều bác sĩ bạn bè khác tiếp tay nhưng cũng không khỏi, Điệp cũng viện trợ ngành Đông Y chữa trị nhưng tất cả cũng đều bó tay mặc dù đã tìm hết cách cứu chữa, nhưng Lan cũng không thuyên giảm, sau đó thì Lan qua đời để lại cho Điệp một mối hận lòng khôn nguôi.

Bình luận

Nếu tôi là một độc gỉa đọc cuốn tiểu thuyết nầy vào năm 1933, thời tác giả đang sống thì phải công nhận rắng "Tắt lửa lòng" là một quyển sách hay. Hay từ hình thức đến nội dung, nhất là cốt truyện vô cùng cảm động trong cái môtíp cổ điển. Nhưng ở thế kỷ nầy, phải thành thật mà nói khi đọc lại nó tôi không còn cảm xúc như những ngày trước nữa, bởi vì cốt truyện đã trở nên quá quen thuộc, cảm tính gần như không còn bởi môtíp viét truyện bây giờ đã khác nhiều. Có những tác phẩm khai sinh cùng thời đó như Đoạn Tuyệt của Nhất Linh, Nửa Chùng Xuân của Khái Hưng v..v.. bây giờ khi đọc lại tôi vẫn còn những hoài cảm chênh vênh. Sự đồng cảm đó như còn đọng lại dù rất ít có lẽ do văn phong của tác giả, do cách viết văn của hai nhà văn lớn nầy diễn tả sâu hơn vào tâm lý nhân vật nên tạo ra sự gần gũi đồng cảm, nhiều ấn tường để lại trong người đọc. Tiểu thuyết là một phương tiện dể dàn trải nổi lòng nhất, dễ gần gủi nhất với người đọc nhất. Nhưng đọc "Tắt lửa lòng" của nhà văn Nguyễn Công Hoan, theo tôi (không biết có đúng không) hình như cách viết văn của ông không phải là lối văn viết tiểu thuyết, lãng mạn mà là lối văn tự sự, nặng phần miêu tả. Nói cách khác gần như là kể truyện với nhiều lời đối thoại rất bình dân. Thường lối văn tiểu thuyết, nhất là viết những truyện tình cảm, các nhà văn thường lồng tâm lý nhân vật vào những ngoại cảnh xung quanh, đào sâu những suy nghĩ của họ, tạo ra những bối cảnh đồng sắc, đồng điệu, tạo những ấn tượng cảm xúc. Những ấn tượng đó ăn sâu vào tâm hốn ngưới đọc như một vết thương không thể tránh khỏi, không thể quên. Chính những cách viết đó nó làm cho cốt truyện sinh động nhiều mầu sắc hơn, có cái hồn hơn.

Ở đây, hình như nhà văn Nguyễn Công Hoan, cốt viết cho cốt truyện được nhiều tình tiết éo le mà quên hẳn văn phong của viết tiểu thuyêt là tâm lý nhân vật, tâm lý của họ đối với ngoại cảnh và người. Ông viết cho mau kết thúc cốt truyện, theo sự chờ đợi của độc giả là sự tò mò, đợi chờ để biết một kết thúc ra sao chứ không phải thưởng thức cái xác, (văn phong) cái hồn (tâm lý nhân vật) của một tác phẩm nghệ thuật.

Vì quá chú trọng cốt truyện, nên trong "Tắt lửa lòng" rất nhiều đoạn đối thoại không cần thiết, nên ông chia ra rất nhiều những phân đoạn chỉ có vai trò cầu nối, nhưng tác gỉa đã tách ra thành một số phân đoạn chính yếu làm cho cuốn tiểu thuyết quá dài trong khi nội dung thì quá ngắn (tất cả 19 phân đọan).

Theo tôi những đoạn có vai trò cầu nối như phân đọan 14 "Mẩu Chuyện Cũ" phân đoạn 16 "Cha Thằng Vũ", tác gỉả nên gom lại, viết vắn tắt thành một phân đọan chung.

Theo ý riêng của tôi, tác giả nên xoay mạnh vào tâm lý của Lan và Điệp khi mới yêu nhau, lúc dang dở (đọan cao trào), đến khi họ xa nhau ngàn thu vĩnh biệt. Những thảm kịch của gia đình Điệp, sau khi cưới Thúy Liễu như đoạn Điệp gây gổ với ông Phủ và Thuý Liễu, đoạn Thuý Liễu khinh bỉ mẹ chồng là bà Cử là những đọan tác giả muốn nói lên cái cốt cách của nhân vật nhưng thiết nghĩ không nên viét quá dài. Hay đoạn viết đời riêng cuả Vũ (con hoang của Thúy Liễu và Tư Kềnh) đi tìm cha, mẩu đối thoại của Vũ và cha ruột của mình là Tư Kềnh không nên kéo dài quá, vì nó sẽ làm hỏng những cảm động của độc giả còn đọng lại, chưa thật sâu lắng, khi độc giả đã quá mệt mỏi đi theo nhân vật phụ mà quên đi nhân vật chính.

Chỉ có đọan cuối, khi Điệp gặp lại Lan trong khi cô bệnh nặng nửa mê nửa tỉnh và sự chăm sóc của Điệp và Xuân là đoạn văn viết rất thành công nhất của tác giả khiến người đọc khó ngăn dòng nước mắt:

"Bệnh Lan mỗi lúc một trầm trọng đến nỗi Điệp không những không có hy vọng chữa khỏi mà cũng không mong hằng ngày nửa, được giờ nào hay giờ ấy mà thôi. Điệp hết sức chữa cho Lan tỉnh trong một lúc để được nói chuyện trước khi vĩnh quyết, nhưng khó quá, lúc nào Lan cũng li bì, mà ba bốn bận ngất đi. Bỗng nhiên Lan thở mạnh một cái, rồi hai con mắt mở to có vẻ có tinh thần. Điệp mừng quá nhưng là cái mừng trong sự tuyệt vọng, vì biết rằng đó là phút cuối cùng của đời Lan. Lan giương mắt nhìn Điệp và Xuân. Điệp ghé đầu lại gần gọi:
- Cô Lan
Xuân rơm rớm nước mắt:
- Chị ơi
Điêp hỏi:
- Cô Lan, cô có biết tôi là ai không?
Lan lim dim hai mắt gật đầu
Điệp bảo:
- Cô thử nói tên xem có đúng không?
Lan giương đôi mắt chòng chọc nhìn vào mặt Điệp khẽ cất tiếng
- Điệp
Lan ú ớ nói líu lưỡi:
- Thầy mạnh chứ?
- Thầy mất sáu năm nay rồi chị không biết à?
Lan gật, rồi cố dùng hết sức hỏi Điệp bằng giọng khàn khàn khó nghe:
- Mấy con?
Điệp trố mắt ngạc nhiên hỏi:
- Cô tỉnh hay mê cô Lan?
- Tỉnh
- Thế cô có nhận được ba cái thư tôi gởi vào Chùa không?

Lan gật đầu
- Sao cô lại hỏi thế?
Lan lắc đầu đáp:
- Tôi không đọc
Một hồi trồng ngực làm cho Điệp bồi hồi. Điệp nhăn nhó hỏi dồn:
- Sao lại không đọc?
Lan lắc, lả ngoẹo đầu thở dài:
- Thế cô có biết tôi bỏ Thúy Liễu ngay sau mấy tháng sau khi cưới không?
Lan lắc đầu, Xuân nhìn Điệp nói:
- Hay la chị vẫn tưởng Thuý Liễu vẫn ở với anh mà không muốn đứng giữa làm rối cuộc hoà hơp của gia đình anh nên mới thế?
Lan gật đầu. Điệp nói:
- Tôi không lấy ai cả, ngày đó tôi bị bắt buộc cưới Thúy Liễu chứ không nhận Thúy Liễu là vợ. Lan gật đầu
- Ngày tôi bỏ Thúy Liễu tôi có đến Chuà định thăm cô, nhưng không vào vì tôi quyết lập thân trước, rồi mới nghĩ đến cuộc nhân duyên sau.
Một nụ cười héo hắt nở trên cặp môi khô đét của Lan
- Sao cô lại đày đọa thân cô quá thế. Cô làm gì nên tội để thiệt một đời?
Lan nhăn mặt, lắc đầu cố nói:
- Tôi tưởng...
Rồi rú lên mà ho, ho xong hai mắt đờ ra, lim dim thở
Điệp hỏi:
- Thế ba cái thư tôi gởi giờ ở đâu?
Lan lim dim mắt:
- Hòm (rương)
Điệp vò đầu bứt tai:
- Khổ quá, tôi thương cô quá.

Điệp nức nở lên mấy tiếng, Xuân cũng thổn thức, Quanh mắt Lan bấy giờ cũng lóng lánh một quầng lệ. Rồi Lan rên, ú ớ như gọi, nhưng không còn ra tiếng gì nữa. Đứng trước cái phút cuối cùng của Lan, Điệp cảm động quá không thể khóc được, cố giương mắt nhìn Lan để được in sâu trong óc người đã hy sinh một đời cho mình được sung sướng. Rồi giật mạnh một cái, hai bàn tay lạnh như đồng, Lan chòang tay ra nắm chặt lấy cổ tay Điệp và Xuân, thì một tiếng nấc, ngực Lan không thoi thóp nữa, hai mắt lờ đờ trắng phết vẫn cố mở nguyên để nhìn vào phía Điệp đứng.

Cũng có những đoạn tác giả viết tả tâm lý nhân vật, ngoại cảnh, nhưng lại quá ngắn như là nét phác họa chưa đủ sức hút tâm lý nhạy cảm của người đọc. Chỉ đến cuối cùng, khi sắp kết thúc cốt truyện, tác giả mới viết một đọan cuối rất hay sau đây:

"Năm giờ chiều hôm sau ở chợ Gỏi, người ta đã thấy phường kèn trống, bát âm, và phu đòn, sắp sẳn nhà táng linh xa ngồi chờ ở gốc đa để đón đám ma. Cảnh xuân mà ảm đạm. Mặt trời chìm về Tây hắt cái bóng uá tận lên những đám mây bạc mờ, tạo ra các mầu óng ánh như khảm. Cây khô chưa nẩy lộc đứng lom khom bên cạnh đường. Khóm tre kẽo kẹt, làm tơi tả chiếc lá vàng xum xoe bay, rồi nằm mắc trên bui tầm xuân dại."

Đến đọan đám tang Lan ông viết rất cảm động:

"Tiếng kêu nổi lên theo gió đưa đi nhưng giọng rền rĩ sầu thảm, khói hương phảng phất bay lên. đám ma thong thả theo lối rẻ vào làng Văn Ngoại, rồi đi qua rặng tre bên bờ sông, người đưa mỗi lúc một đông... Trời đã về chiều đã tăng cái vẻ sầu thãm, trời về chiều lại bày thêm cảnh đám ma có giọng khóc nỉ non ai oán. Tạo hoá như khéo vẽ lên bức tranh đoạn trườn. Trống vẫn thúc, kèn vẫn rên. Hồn và xác Lan trong chiếc nhà táng nghênh ngang theo sau tiếng bát âm ẻo lả, lượn vùng quanh lũy, qua mấy thửa ruộng trồng mã đề thì hạ xuống, cạnh cái gò chính Điệp và Lan đã ngồi nói chuyện hôm mười sáu tháng năm khoãng mười lăm năm trước.
Trời thấp dần. Núi non xa dần. Cảnh vật xung quanh đã nhuộm một mầu sẫm buồn rười rượi như sắp chết. Bức màn sương, trên rũ xuống. Xa đưa lại cũng dần dà trùm khuất mọi nơi rải rác vè u ám thê lương vào buổi chiều hôm hiu hắt. Rồi sau, cây lẫn với núi, núi lẫn với trời, ánh sáng lờ mờ chỉ còn thu lại có một khỏang xung quanh gò đất nhô lên giữa cánh đồng không mông quanh"

Và rồi như say sưa, nhập tâm theo cái hồn của cốt truyện, ông viết kết thúc:

"Chim lạc đàn bay về tổ đã hết, người đưa đám ma đi về nhà đã thưa. Thấy sự vắng vẻ mỗi lúc một buồn tênh như cảnh chợ buổi chiều hôm thưa lác đác. Điệp xúc động đến cái nổi đời lẻ tẻ kẻ còn người khuất, tử biệt sinh ly. Rồi đây chàng cũng ít khi về thăm cái gò nầy, mà Lan sẽ một mình chôn chặt khối tình, chờ trăng, đón gió để ôn lại những ngày thơ ngây. Trời thấp dần, xung quanh không có một tiếng động. Núi non cảnh vật đều nhuộm một mầu đen bi đát như để tang. Giữa khoãng vũ trụ cao thâm man mác, trên đỉnh gò còn trơ hai cái bóng người đen đen nhỏ xíu đứng sững gục đầu lặng lẻ trước nấm mồ mới đắp".

Có lẽ, sau khi đã say sưa viềt về cốt truyện, đến phút chót nhà văn Nguyễn Công Hoan mới thấy mình còn thiếu những đoạn tả cảnh, tả tình người trong mối tương quan giữa tâm lý nhân vật và ngoại cảnh, cái quy luật cốt lỏi cuả cách viết tiểu thuyết tình cảm lãng mạn nên vội cứu chữa bằng một đoạn cuối rất dài, thật hay như dọn lên một mâm cơm ngon mời thực khách là độc gỉả đang đói để tạ lỗi với người thưởng ngoạn.

Huy Thanh

Tân nhạc: Nhạc truyện TẮT LỬA LÒNG - Nhạc Ngô Càn Chiếu - Tb Quốc Duy & Hồng Nhiên

---

Chuyên mục: Lan&Điệp

Nhạc truyện “TẮT LỬA LÒNG”

♫ ♩♬ Sáng tác: Ngô Càn Chiếu
🎤 Song ca: Quốc Duy & Hồng Nhiên

Tác phẩm “TẮT LỬA LÒNG” của Nguyễn Công Hoan đã được chuyển thể thành kịch, cải lương và được hàng triệu khán giả yêu thích qua những câu hát ngọt ngào trong bài hát "Chuyện Tình Lan và Điệp".
Mình viết nhạc truyện này dựa trên tác phẩm của Nguyễn Công Hoan vào đầu năm 2025, kể lại mối tình buồn của đôi nam nữ cho vở nhạc kịch Đờn Ca Tài Tử "Tắt Lửa Lòng" do Trúc Tiên dàn dựng.

Nhạc truyện “TẮT LỬA LÒNG”
Nhạc và lời: Ngô Càn Chiếu
Viết theo truyện “Tắt Lửa Lòng” của Nguyễn Công Hoan
Song ca: Quốc Duy & Hồng Nhiên

PK1
Thuở ấy bên nhau
lời yêu dịu dàng
Ngàn nỗi ước mơ
ngày mai rực sáng
Ngày tháng êm trôi nuôi tình ta thắm thiết
Cùng đổi trao nhau muôn lời yêu mải miết
Trong giấc mơ hoa
Ngọt ngào yêu thương

PK2
Thuở ấy bên nhau
tình yêu đầu đời
Nguyện giữ trong tim
Tình dài không vơi
Hẹn ước bên nhau trong bầu trời bình yên
Giữa chốn thiên nhiên nghe nhịp đập đôi tim
Tha thiết trao nhau
Một mối thâm tình

ĐK
Anh đi lạc nơi dòng đời nghiệt ngã
Bao lọc lừa, và mưu mô gian trá
Gió cuốn bay xa vùng kỷ niệm
Xóa hết bao nhiêu câu thề nguyền
Thời gian dần trôi, lặng lẽ trôi

PK3
Chiều gió buông lơi
vọng vang âm buồn
Một giấc cô đơn
Chuyện xưa còn đâu
Người đã đi xa, phai nhạt mùi hương xưa
Niềm cũ chưa nguôi trong lời ru đong đưa
Cho trái tim non
Đau xót âm thừa

PK4
Ngày tháng phôi pha
Buồn dâng ngập lòng
Ngàn nỗi ngóng trông
tan vào hư không
Nàng khoác áo nâu khép lòng vùng thiền môn
Mượn tiếng chuông ngân dứt tình yêu đầu tiên
Cạn mối lương duyên
Tan hết ưu phiền

ĐK2
Anh đi về trong phòng đêm u tối
Em chìm vào nơi vực sâu không lối
Ánh mắt đau thương lời tử biệt
Xót đắng bên đôi vầng nhật nguyệt
Vĩnh biệt tình nhau trong nỗi đau

PK5
Đời gió mưa qua
Mây xám giăng đầy
Mộng vỡ trên tay
cùng muôn tàn phai
Cuộc sống qua mau cuốn chìm bao câu nói
Mộng cũ phôi pha tan thành mây thành khóiv Đời mãi vô tâm
dập
Tắt Lửa Lòng

Ngô Càn Chiếu
05-01-2025

---

Chuyên mục: Lan&Điệp

Nhạc kịch Tắt Lửa Lòng, Trúc Tiên chuyển thể tiểu thuyết của Nguyễn Công Hoan

Trúc Tiên

Tắt lửa lòng là một tiểu thuyết tình cảm lãng mạn của nhà văn Nguyễn Công Hoan, ra đời năm 1933. Truyện kể một chuyện tình giữa chàng học trò nghèo tên Điệp và cô gái cùng quê tên Lan.
Tác phẩm đã được chuyển thể sang nhiều lĩnh vực, và đều được sự đón nhận nồng nhiệt của công chúng. Có cả sân khấu bao gồm kịch và cải lương, phim trắng đen lẫn phim màu, cùng nhiều nhạc phẩm tân nhạc và các bài vọng cổ.
Cải lương:
Trong đó, vở cải lương Lan và Điệp được biên kịch và chuyển thể của soạn giả Trần Hữu Trang vào năm 1936, thậm chí còn nổi tiếng hơn cả tiểu thuyết, trở thành huyền thoại của làng cải lương Việt Nam.
Đến năm 1948, vở cải lương này được thu âm với tên gọi “Hoa rơi cửa Phật” với sự tham gia của nhiều danh ca như Nghệ sĩ Tư Sạng, Năm Nghĩa, Tám Thưa, Hồng Châu. Những đĩa nhạc này nhanh chóng phổ biến không chỉ trong nước mà còn lan sang Campuchia và Lào, đến mức người ta chỉ còn nhớ Chuyện tình Lan và Điệp mà quên mất nguyên tác (Tắt Lửa Lòng).
Kịch:
Vào thập niên 70, khi phong trào kịch nói trở nên lớn mạnh, Lan và Điệp cũng được chuyển thể thành vở kịch nói với vai Lan do nghệ sĩ Kim Cương thủ vai. Vở kịch này cũng nhanh chóng thu hút khán giả không kém gì so với cải lương và được phát đi phát lại trên truyền hình.
Phim:
Bộ phim trắng đen “Tình Lan và Điệp” khởi quay năm 1972 với nhiều diễn viên, nghệ sĩ nổi tiếng thời bấy giờ cũng rất thành công, nhờ sức hút từ các thể loại trước đó. Cuối thập niên 80, bộ phim màu về Lan và Điệp được khởi chiếu cũng được phát trên truyền trong một thời gian dài.
Âm nhạc:
Bên cạnh các vở cải lương thì bài vọng cổ được lấy tựa đề “Hoa rơi cửa Phật” của soạn giả-NSND Viễn Châu cũng rất thành công và ra mắt rất sớm ngay từ đầu những thập niên 1940.
Năm 1965, các nhạc sĩ Lê Dinh, Minh Kỳ và Anh Bằng cùng phối hợp nhau sáng tác 3 bài tân nhạc Chuyện tình Lan và Điệp, ký tên là Mạc Phong Linh và Mai Thiết Lĩnh. Các bài tân nhạc này cũng nhanh chóng được nhiều người thuộc lòng, đặc biệt với bài số 1, Chuyện tình Lan – Điệp đã trở thành một trong những bài hát được biết đến nhiều nhất tại miền Nam Việt Nam thời ấy. “Tôi kể người nghe đời Lan và Điệp, một chuyện tình cay đắng. Lúc tuổi còn thơ tôi vẫn thường mộng mơ đem viết thành bài ca…”
Tuy nhiên, sau 1975, số phận của tác phẩm khá ảm đạm, do chính quyền xếp vào loại ủy mị và bị cấm trong mọi thể loại trong thời gian dài. Mãi đến cuối thập niên 1980, cùng với sự xuất hiện của sách in, cải lương và kịch nói, bộ phim màu "Lan và Điệp" lại được khởi quay và trình chiếu vào năm 1990.
Ngay từ lúc ban đầu, soạn giả Trần Hữu Trang chỉ trích một đoạn trong truyện Tắt Lửa Lòng của Nguyễn Công Hoan, và viết lên một cuộc tình bi ai đầy nước mắt khi kết thúc cuộc đời Lan trong chùa không quá một năm sau khi Điệp phụ tình Lan đi lập gia đình với Liễu, con ông Phủ.
Có lý nào yêu nhau là phải chết vì nhau như Roméo & Juliette mới thôi? Hồi nhỏ Trúc Tiên cứ ấm ức mãi cô Lan sao «ngu quá», chẳng lẽ ai bị phụ tình cũng đi tu, hay đi tu vì bị phụ tình! Tu phải có căn tu, tâm tịnh chứ?
Thế nên, chưa 10 tuổi Trúc Tiên đã lén gia đình đọc Tắt Lửa Lòng rồi cứ tức tối một mình không thể hiểu vì sao các ông soạn giả bắt Lan đến chết vẫn không thanh thản vì nghĩ Điệp phụ tình mình.
Ngày nay, thành ngữ "Chuyện tình Lan và Điệp" thường được dùng để chỉ một mối tình khắng khít nhưng éo le của một đôi nam nữ, là một chuyện tình cay đắng. Đã là thành ngữ rồi thì khó mà thay đổi.

Nhưng Trúc Tiên vẫn mong kể lại Chuyện tình Lan và Điệp theo cảm nhận của mình theo nguyên tác Tắt Lửa Lòng.

Kính mời quý khán giả xem chuyện tình Lan và Điệp qua Tắt Lửa Lòng của Nguyễn Công Hoan kể về một chuyện tình buồn của hai kẻ yêu nhau. Buồn vì định mệnh trớ trêu khiến hai người yêu nhau vì một hoàn cảnh, số phận nào đó mà không đến được với nhau. Buồn thật nhưng không đau thương bi đát. Buồn nhưng là một chuyện tình đẹp. Đẹp vì họ yêu nhau, hiểu nhau, hy sinh cho nhau. Lan không trách cứ Điệp như kẻ bội tình khi Lan nói với Điệp: «Tôi hiểu cái bụng của người ta lắm». Lan không chết trong chùa mà gặp lại Điệp 13 năm sau.

Nhạc kịch Tắt Lửa Lòng, Trúc Tiên chuyển thể tiểu thuyết của Nguyễn Công Hoan,

diễn ngày 9/03/2025

tại nhà hát Jacques-Higelin (MPAA Saint-Germain)
4 rue Félibien Paris 6

Métro 10. Mabillon ou 4. Odéon ;
RER B,C Saint-Michel Notre-Dame
Parking public à proximité ouvert 24/24 & 7/7
Saint-Germain-des-Prés – Citadines (400m) 4 rue des Grands Augustins 75006 Paris
Parking Marché Saint Germain: Face au 1 Rue Lobineau Paris 6

PAF : 40€ - Ghế có số
Liên lạc đặt vé: Cội nguồn 06 77 69 46 11; Email: coinguon.asso@orange.fr

---

Tắt Lửa Lòng (Eteindre les flammes du cœur) est un roman romantique de l’auteur Nguyễn Công Hoan (1903-1977), publié en 1933.
Le récit suit une romance tragique entre Điệp et Lan, dont les familles avaient arrangé leur mariage alors qu'ils étaient enfants. Cependant, Điệp est piégé dans un mariage avec Thúy Liễu, une jeune femme enceinte d'un autre homme. Le jour du mariage de Điệp, Lan se retire dans un monastère, portant en elle l’espoir silencieux que Điệp puisse trouver le bonheur au sein de sa nouvelle famille. À plusieurs reprises, lorsque Điệp tente de la retrouver, Lan refuse de le voir, émmurée dans son chagrin. Treize ans plus tard, devenu médecin, Điệp se retrouve face à une patiente mourante, qui n'est autre que Lan.
Cette œuvre a été adaptée au théâtre, films, et musique, touchant de nombreuses générations au Vietnam sous le nom de « L’histoire d’amour de Lan et Điệp ». Cependant, les adaptations choisissaient de simplifier l’histoire. Lan mourut quelques mois après le mariage de Điệp empli de regrets et de douleur inexprimable.

Le 9 mars 2025 offrira l'opportunité de découvrir la pièce dans son intégralité.
La pièce sera interprétée en vietnamien avec des sous-titres en français.
Avec la participation de musiciens venus directement du Vietnam et d'artistes vietnamiens basés en France.
9 MARS 2025 de 14h30-18h30
Au Théâtre
Jacques-Higelin (MPAA Saint-Germain)
4 rue Félibien Paris 6

Métro 10. Mabillon ou 4. Odéon ;
RER B,C Saint-Michel Notre-Dame
Parking public à proximité ouvert 24/24 & 7/7
Saint-Germain-des-Prés – Citadines (400m) 4 rue des Grands Augustins 75006 Paris
Parking Marché Saint Germain: Face au 1 Rue Lobineau Paris 6
PAF: 40€ - place numérotée
Réservation: Cội nguồn 06 77 69 46 11
Email: coinguon.asso@orange.fr

-

Part I: Tắt Lửa Lòng - Lan và Điệp: Acte 1-5
Part II: Tắt Lửa Lòng - Lan và Điệp Acte 6-10
Part III CS
Part IV: Shooting snaps (the lucky ones)


Nhạc kịch Đàn Ca Tài Tử Tắt Lửa Lòng -
Phần 1: Những chuyện tình - Trúc Tiên & Vũ Hạ, 28 thg 3, 2025

Nhạc kịch Đàn Ca Tài Tử Tắt Lửa Lòng -
Phần 2: Chuyện tình Lan và Điệp - Trúc Tiên & Vũ Hạ, 03 thg 4, 2025

00:15:00 Acte 2 - Ân tình (Chương 2)
00:35:30 Acte 3 - Mắc mưu (Chương 6)
01:05:48 Acte 4 - Tin sét đánh... (Chương 7)
01:21:01 Acte 5 - Chia tay (Chương 9-10)
01:31:57 Acte 6 - Cắt dây chuông (Chương 12)
01:50:16 Acte 7 - Ly dị (Chương 11)
02:06:21 Acte 8 - 13 năm sau (Chương 14-19)

---

Bước Đường Cùng – Nhạc Ballad Văn Học Cảm Động | Lấy Cảm Hứng Từ Nguyễn Công Hoan

NAM PHAT'S MUSIC

Bước Đường Cùng là bản ballad đầy cảm xúc, được sáng tác từ câu chuyện cùng tên của nhà văn Nguyễn Công Hoan.

Bài hát khắc họa bi kịch tột cùng của một con người bị xã hội dồn ép đến chân tường, gợi nhắc về sự đồng cảm, thấu hiểu và nỗi đau âm ỉ trong từng phận người.

Ca từ nhẹ nhàng – Giai điệu sâu lắng – Cảm xúc thổn thức

NAM PHAT'S MUSIC – nơi âm nhạc hòa quyện cùng văn học Việt Nam!
Kênh chuyên mang đến những ca khúc được sáng tác dựa trên các tác phẩm văn học nổi tiếng của Việt Nam, từ thơ ca cổ điển đến văn xuôi hiện đại. Mỗi bài hát là sự kết hợp giữa giai điệu sâu lắng (hay những bản remix mới mẻ) và những câu chuyện, nhân vật đầy cảm xúc, giúp người nghe cảm nhận văn học theo một cách mới mẻ và đầy nghệ thuật.

---

Bước Đường Cùng 2 – Rock Văn Học Đầy Phẫn Nộ | Cảm Hứng Nguyễn Công Hoan

NAM PHAT'S MUSIC

Một phiên bản rock đậm chất văn học, mang nỗi đau, sự phẫn nộ và phản kháng trước xã hội bất công, nơi con người bị đẩy vào bước đường cùng. Ca khúc lấy cảm hứng từ tác phẩm kinh điển của Nguyễn Công Hoan, truyền tải sức mạnh nội tâm và tiếng thét của kẻ bị dồn ép.
Giai điệu mạnh mẽ – Lời ca cháy bỏng – Tinh thần phản kháng

---

NGỮ VĂN 11 -
LUYỆN ĐỌC TÁC PHẨM "TÌNH XƯA" -
(Trích "Tắt lửa lòng" Chương 12 - Nguyễn Công Hoan)

Tài liệu Văn chương trình mới -
Cô Sương Mai

Tắt lửa lòng là một tiểu thuyết lãng mạn của nhà văn Nguyễn Công Hoan, giới thiệu lần đầu tiên vào năm 1933. Truyện kể về cuộc tình lãng mạn, bi ai giữa chàng học trò nghèo tên Điệp và cô gái cùng quê tên Lan, tại làng Văn Ngoại, khu vực chợ Gỏi thuộc vùng Hải Dương xưa, thời kỳ Nguyễn Công Hoan đang dạy học ở đó. Trích đoạn "Tình xưa" thuộc chương 12 của tiểu thuyết. Cùng luyện đọc phần trích ấn tượng này nhé!

BÀI GIẢNG | PHÂN TÍCH ĐOẠN TRÍCH "TÌNH XƯA" (TRÍCH TẮT LỬA LÒNG)

'Tắt lửa lòng' của Nguyễn Công Hoan được thắp lại trên sân khấu - (Tóc mai sợi vắn sợi dài)

---

Chuyên mục: Lan&Điệp

'Tắt lửa lòng' của Nguyễn Công Hoan
được thắp lại trên sân khấu

Phạm Tuấn

‘Tắt lửa lòng’ của nhà văn Nguyễn Công Hoan sau 90 năm xuất hiện trên sân khấu cải lương lại được đưa lên sân khấu kịch nói vào dịp Tết Ất Tỵ.

Nhà văn Nguyễn Công Hoan (1903-1977).

Tắt lửa lòng là tiểu thuyết nổi tiếng bậc nhất của nhà văn Nguyễn Công Hoan (1903-1977). “Tắt lửa lòng” được in ấn lần đầu tiên tại Hà Nội vào năm 1933, và chỉ hai năm sau được soạn giả Trần Hữu Trang (1906-1966) chuyển thể thành vở cải lương “Lan và Điệp” trên sân khấu Sài Gòn.

Sự gặp gỡ giữa hai tài năng lớn Nguyễn Công Hoan và Trần Hữu Trang đã giúp hai nhân vật trong tác phẩm Lan và Điệp chưa bao giờ “tắt lửa lòng” đối với giới mộ điệu. Câu chuyện lãng mạn và bi thương của chàng học trò nghèo Điệp và cô gái cùng quê Lan ở vùng chợ Gỏi ngoại ô Hải Dương rời khỏi 19 chương sách của nhà văn Nguyễn Công Hoan để có hình bóng thân thuộc qua kịch bản cải lương của soạn giả Trần Hữu Trang.

Nhờ sức lan tỏa của sân khấu, một số nhân vật khác trong “Tắt lửa lòng” như Khoa, Danh, Duyên, Vũ, Thúy Liễu… cũng gây được xúc cảm sâu xa cho công chúng rộng rãi. Cho nên, dù nhà văn Nguyễn Công Hoan có nhiều tác phẩm ưng ý như “Bước đường cùng”, “Kép Tư Bền”, “Đống rác cũ”, “Hỗn canh hỗn cư”, “Tranh tối tranh sáng”… thì “Tắt lửa lòng” vẫn có chỗ đứng riêng biệt.

Trên hành trình từ “Tắt lửa lòng” đến “Lan và Điệp”, tác phẩm đã trở thành cảm hứng sáng tạo cho các loại hình nghệ thuật khác. Ví dụ, có cả thảy 3 ca khúc “Chuyện tình Lan và Điệp” của Lê Dinh, Minh Kỳ và Anh Bằng mà phổ biến nhất phải kể đến những câu hát “Tôi kể người nghe, đời Lan và Điệp, một chuyện tình cay đắng. Lúc tuổi còn thơ tôi vẫn thường mộng mơ đem viết thành bài ca”.

Vở cải lương “Lan và Điệp” suốt 9 thập niên qua đã được dàn dựng ở hàng chục đoàn nghệ thuật trên cả nước. Hai bộ phim được sản xuất dựa theo “Lan và Điệp” là bộ phim “Tình Lan và Điệp” của đạo diễn Lê Dân ra mắt năm 1972 và bộ phim “Lan và Điệp” của đạo diễn Trần Vũ – Nguyễn Hữu Luyện ra mắt năm 1990.

Tết Ất Tỵ 2025, tác phẩm “Tắt lửa lòng” của nhà văn Nguyễn Công Hoan được Sân Khấu Kịch Hoàng Thái Thanh giới thiệu đến khán giả TP.HCM với tên gọi “Tóc mai sợi vắn sợi dài”. Đạo diễn Thành Hội dựa theo kịch bản của nhà văn Nguyễn Thị Minh Ngọc đã thiết kế một không gian mới cho Lan và Điệp đến gần giới trẻ hôm nay.

Tuân thủ cấu trúc và tình tiết của “Tắt lửa lòng”, vở kịch nói “Tóc mai sợi vắn sợi dài” có sự góp mặt nhiều diễn viên triển vọng như Hoàng Vân Anh, Kỳ Thảo, Đoàn Minh Tài… Vở kịch ca ngợi giá trị truyền thống tốt đẹp mà người Việt Nam lưu giữ ngàn đời, đó là tình yêu thương, sự cảm thông, lòng nhân ái, nghĩa quân tử, đạo vợ chồng…

Vở kịch nói “Tóc mai sợi vắn sợi dài” mượn ý tưởng thể hiện từ ca dao

“Tóc mai sợi vắn sợi dài
lấy nhau chẳng đặng thương hoài ngàn năm”

mà nhạc sĩ Phạm Duy (1921-2013) từng viết thành ca khúc cùng tên, chất chứa tâm sự “Lòng vẫn thương người em tuổi thơ, lòng vẫn nhớ tình duyên ngày xưa, bao nhiêu thiên trường ca, không qua câu mẹ hò”.

Phạm Tuấn

Một cảnh trong vở kịch nói "Tóc mai sợi vắn sợi dài".

---

THÔNG CÁO BÁO CHÍ -
TÓC MAI SỢI VẮN SỢI DÀI

Thành Hội, Ái Như, Đoàn Minh Tài, Ngọc Duyên, Hoàng Vân Anh,
Nguyễn Long, Thế Hải, Kỳ Thảo, Hứa Mạnh Dũng, Hoài Nguyên, Bá Phong

NT

Tác giả: Nguyễn Thị Minh Ngọc - Hoàng Thái Thanh
Đạo diễn: Thành Hội
Phó đạo diễn: Công Hiển
Âm nhạc: Phạm Duy - Duy Thoán
Thực hiện cảnh trí: Nhóm Rambo Min
Nhiếp ảnh: Phạm Natao
Graphic: Trần Thiện
Creative: Công Hiển

Chàng trai nghèo tên Trọng tình cờ gặp lại ông Nhơn, một người bạn cũ của cha mình. Trọng ngỡ như gặp được quý nhân nhưng không ngờ cuộc gặp gỡ đã mở ra những cánh cổng bí mật và cạm bẫy đen tối vốn đã được giấu kín suốt nhiều năm.

LÀM SỐNG LẠI TÁC PHẨM CỦA NGUYỄN CÔNG HOAN
Những tác phẩm của nhà văn Nguyễn Công Hoan vốn in sâu trong lòng độc giả yêu văn học Việt Nam. Bằng sự đồng cảm sâu sắc và niềm ấp ủ được mang đến những vở kịch mang đậm dấu ấn văn hoá dân tộc, Hoàng Thái Thanh đã quyết định làm sống lại tác phẩm "Tắt lửa lòng" thông qua vở diễn "Tóc mai sợi vắn sợi dài". Không chỉ đơn thuần là tái hiện nội dung, vở kịch được đặt trong bối cảnh, hơi thở mới nhưng vẫn giữ được hồn cốt và thông điệp của nguyên tác. Những giá trị trong vở diễn không chỉ thuộc về quá khứ, nên Hoàng Thái Thanh dàn dựng tác phẩm tiêu biểu này với mong muốn mang lại một góc nhìn mới về một câu chuyện tình vốn dĩ đã quá dễ dàng bị rập khuôn trong tâm tưởng khán giả yêu văn nghệ. Bản dựng của Hoàng Thái Thanh đặt ra những ngã rẽ mà ở đó, tất cả các nhân vật đều có cơ hội quyết định cuộc đời mình sẽ đi về đâu chứ không còn phó mặc cho số phận.

KHÔNG PHẢI CÂU CHUYỆN LAN VÀ ĐIỆP
Tuy cùng được cảm tác từ tác phẩm "Tắt lửa lòng" của nhà văn Nguyễn Công Hoan nhưng vở kịch "Tóc mai sợi vắn sợi dài" và tuồng cải lương "Lan và Điệp" lại hoàn toàn khác nhau về nội dung. Ở vở kịch "Tóc mai sợi vắn sợi dài" của Hoàng Thái Thanh, nhân vật Trọng và Loan đều độc lập và quyết đoán hơn trong việc chọn lựa đường đi cho cuộc đời mình. Khi xem vở kịch, khán giả hoàn toàn không nhận thấy sự tương đồng giữa 2 tác phẩm sân khấu. Vậy nên, tuyệt nhiên không có tình tiết nhân vật nữ chính cạo đầu đi tu vì quá đau khổ.

Vở diễn TÓC MAI SỢI VẮN SỢI DÀI sẽ bắt đầu công diễn vào Mùng 1 Tết Âm Lịch tức ngày 29 tháng 1 năm 2025 và kéo dài đến hết mùa diễn.

---

Xem 'Tóc mai sợi vắn sợi dài'
để hoài niệm về tình người thế hệ xưa

Tam Anh

Cuộc sống luôn là một sự đổi thay. Nếu so với nhiều thập niên trước, quan niệm sống và nhịp sống ngày nay đã khác đi rất nhiều. Có những thứ trong xã hội cũ không còn phù hợp với ngày nay, nhưng cũng có nhiều giá trị xưa không còn nguyên vẹn đã tạo nên sự tiếc nuối cho nhiều người các thế hệ.

Vở kịch Tóc mai sợi vắn sợi dài (tác giả: Nguyễn Thị Minh Ngọc – Hoàng Thái Thanh, đạo diễn NSƯT Thành Hội) là một hoài niệm đẹp về giá trị cũ nhưng cũng đầy tính cách tân trong tư tưởng.

Cảm tác đầy sáng tạo
Thời gian gần đây, sân khấu và điện ảnh Việt đã bắt đầu xuất hiện khuynh hướng cảm tác hay phóng tác. Vì là cảm tác hay phóng tác nên trong nhiều trường hợp, kịch bản mới hầu như khác xa tư tưởng nghệ thuật và thông điệp chính của tác phẩm "vang bóng một thời" trước đây. Điều này xuất phát từ nhận thức của tác giả. Sau khi thấm hết ý nghĩa của tác phẩm cũ, họ nhận ra rằng có quá nhiều thứ không công bằng cho nhân vật trong câu chuyện, hoặc là không còn phù hợp với thực tế cuộc sống đương đại, nên đã viết lên những tình huống mới để giải oan hay giải phóng cho những quan niệm xưa cũ quá khắc nghiệt. Tóc mai sợi vắn sợi dài là một trường hợp điển hình.

Một cảnh trong 'Tóc mai sợi vắn sợi dài'

Câu chuyện tình yêu của Vũ Văn Trọng (Đoàn Minh Tài) và Loan (Kỳ Thảo vào vai) gợi nhớ tình huống kịch chàng trai và cô gái là một cặp "thanh mai trúc mã". Nàng chịu thương, chịu khó cực khổ nuôi chàng ăn học để mong ước ngày chàng thành tài, chàng sẽ quay về ngôi làng mà hai người lớn lên, cưới nàng làm vợ. Buồn thay, vì hoàn cảnh trớ trêu mà chàng đã phụ nàng đi lấy vợ giàu sang, để lại cho nàng nỗi đau thấu tận trời xanh. Câu chuyện ấy khiến cho khán giả bao thế hệ não lòng, xót thương cho thân phận thiệt thòi của người phụ nữ trong xã hội vẫn còn dư âm của hệ tư tưởng phong kiến.

Vũ Văn Trọng (Đoàn Minh Tài) vốn dĩ là một người có tham vọng thăng tiến, muốn bước ra khỏi lũy tre làng để tung hoành ngang dọc ngoài kia. Sau khi đỗ bằng thành chung, Trọng đã lọt vào mắt xanh của ông Phủ Nhơn (NSƯT Thành Hội) và bà phủ Nhơn (Ngọc Duyên). Đôi vợ chồng quyền lực này muốn Trọng trở thành rể trong nhà, là chồng của Thúy, cô con gái họ (Hoàng Vân Anh thủ vai).

Nếu như trong tiểu thuyết Tắt lửa lòng của Nguyễn Công Hoan, hay trong tuồng cải lương kinh điển Chuyện tình Lan và Điệp (tác giả Quế Chi chuyển thể từ tiểu thuyết Tắt lửa lòng, đạo diễn Loan Thảo – Hoàng Việt) cô con gái nhà giàu này sẽ vồ vập chàng thư sinh, thì Thúy trong Tóc mai sợi vắng sợi dài đã không hành động như thế. Cô đã nói thẳng với Trọng rằng đó là cái bẫy mà cha mẹ cô giăng ra, và cô ta không hề yêu anh ta chút nào. Tình huống mới này rất thú vị làm nền cho diễn biến tâm lý của Thúy ở phần sau.

Về nhân vật người vợ hứa hôn của chàng trai, nếu trong câu chuyện gốc, nàng đã quá đau khổ vì tình phụ nên đã xuống tóc đi tu thì ở trong kịch bản mới, tác giả đã tạo tình huống cô ấy chấp nhận cho chồng hứa hôn “sống tạm” với cô gái con nhà giàu. Để rồi từ đây, có những biến cố khác xảy đến với cuộc đời của Loan.

Nhìn chung, cảm tác hay phóng tác là thể loại rất cần thiết cho nghệ thuật. Nó phản ánh nhận thức của con người ở thế hệ mới. Có thể một tác phẩm nào đó đã trở thành kinh điển, nhưng theo thời gian giá trị tư tưởng nghệ thuật ấy sẽ bị phai mờ, vì tâm lý thưởng thức của khán giả thế hệ sau khó chấp nhận những gì quá xa lạ với thời họ đang sống. Từ đây, có thể nói, cái hay của Tóc mai sợi vắn sợi dài là nét mới mẻ trong cái nền cốt truyện xưa cũ quen thuộc.

Giá trị cần trân trọng

NSƯT Thành Hội và nghệ sĩ Ái Như xem nghệ thuật là đạo. Khi đã xem là đạo thì vở diễn phải chỉnh chu, không có sự cẩu thả mà chỉnh chu, đẹp từ nội dung đến hình thức. Nếu như ở phần trên có nói về sự loại bỏ những thứ không còn phù hợp thì vở kịch lại đề cập đến những giá trị cần gìn giữ. Ông giáo Thân (Nguyễn Long) dù dạy quốc ngữ latinh nhưng sống mực thước. Lẽ sống của ông bám vào 5 chữ: Nhân, nghĩa, lễ, trí, tín. Bà giáo Lài (Ái Như) thì thủy chung, trọng nghĩa khinh tài. Họ không chấp nhận đồng tiền bất nghĩa, dù hoàn cảnh khó khăn. Họ đã hứa hôn cho con cái ngay từ khi chúng chưa biết tình yêu lứa đôi là gì và triệt để muốn con phải giữ hôn ước như là một tiêu chuẩn đạo đức. Xen vào chuyện tình yêu lứa đôi của con cái rõ ràng đã không phù hợp với cuộc sống ngày nay khi mà thế hệ trẻ tự quyết định gần như mọi thứ cuộc đời mình, nhưng tinh thần gìn giữ chữ tín của người xưa là thứ mà người ngày nay cần phải suy ngẫm.

Nghệ sĩ Ái Như

Đạo diễn NSƯT Thành Hội đã dựng bàn thờ trong không gian nhà bà giáo Lài. Vào không khí ngày tết, nhìn thấy cái bàn thờ cửu huyền sạch sẽ ngắn nắp với nén hương tỏa khói cho ta một cảm xúc ấm áp. Đó là hình ảnh đầu tiên gợi nhắc lại nét văn hóa, phong tục truyền thống Nam Bộ nói riêng và Việt Nam nói chung. Ở đó, bà giáo Lài mỗi khi thắp nhang lên bàn thờ thì khoác vào người cái áo dài, mỗi khi đi ra khỏi cái mái nhà lá cũ nghèo, thì vẫn rất trang nhã trong chiếc áo dài. Tương tự, cô Loan dù nhà rất nghèo. Cô rơi vô cảnh đói khát lúc chăm cha trong bệnh viện vẫn nhu mì trong tà áo dài Việt chân phương. Nhân vật Vũ Văn Trọng rất đẹp và văn minh trong bộ áo dài trắng.

Lời ăn tiếng nói của các nhân vật chậm rãi, lễ độ, giữ khuôn phép, đưa người xem về lại cái thời mà người Việt đặt lên cao nhất năm chữ “nhân, nghĩa, lễ, trí, tín”. Sống không hại người, giữ trọn nghĩa tình, giữ lời hẹn ước, giữ gìn phong tục tập quán, và phải có cái trí phân biệt đâu là kẻ ác, người gian. Những điều kể trên hầu như ít được thấy trong cuộc sống hiện đại vội vã, khi mà con người ta chạy theo nhu cầu vật chất.

Vở diễn là sự gợi nhớ để người ngày nay biết rằng cái tính cách người Việt Nam ở một thời trong quá khứ có nhiều sự khác biệt so với ngày hôm nay.

Xét về diễn xuất, hầu như mỗi diễn viên đều hóa thân một cách sinh động nhất vào nhân vật của mình. Lần này, diễn viên trẻ Kỳ Thảo tạo nên dấu ấn đậm nét hơn nhờ nhập vai rất tốt vào tính cách của người con gái chân quê, hiền lành, trong sáng của những năm đầu thế kỷ 20. Có những đoạn diễn của Kỳ Thảo và người thầy Ái Như hòa quyện đến mức người xem tưởng rằng đó chính là số phận cuộc đời thật. Hoàng Vân Anh lột tả được cái phong cách mạnh mẽ bên ngoài của cô gái Tây học, cái yếu đuối của một nạn nhân bị lạm dụng tình dục, và cái khát khao được yêu thương. Thế Hải rất chững chạc và giàu xúc cảm trong vai bác sĩ tuổi ngoài 30. Đoàn Minh Tài và Ngọc Duyên ngày càng chín mùi trong diễn xuất.

Nghệ sĩ Ái Như và Thành Hội có lẽ không cần nói thêm về tài năng diễn xuất. Họ chính là dàn bao cứng để câu chuyện có nhiều thắt mở về cảm xúc.

---

'Tóc mai sợi vắn sợi dài'
- góc nhìn mới từ 'Tắt lửa lòng'

Hoàng Kim

Sân khấu Hoàng Thái Thanh (TP.HCM) vừa ra mắt vở kịch Tóc mai sợi vắn sợi dài (tác giả Nguyễn Thị Minh Ngọc và Hoàng Thái Thanh - đạo diễn NSƯT Thành Hội) với một sự thấu cảm rất mới.

Cảm tác từ tiểu thuyết Tắt lửa lòng của Nguyễn Công Hoan, vở diễn đã có những thay đổi về chi tiết để phù hợp hơn với góc nhìn của thời đại, xoay quanh Trọng (Đoàn Minh Tài đóng), một anh học trò nghèo vì mắc mưu ông Phủ Nhơn (Thành Hội) nên bất đắc dĩ phải phụ tình Loan (Kỳ Thảo), người vợ chưa cưới. Dù thay đổi tên nhân vật so với nguyên tác, câu chuyện vẫn khiến khán giả cảm động bởi ngoài một chuyện tình ngang trái, nó còn vẽ nên bức tranh đời sống éo le và nghiệt ngã. Con người đôi khi không thể làm chủ vận mệnh của mình mà bị hoàn cảnh khống chế và thay đổi một cách âm thầm. Ước mơ đổi đời của Trọng không hề sai, nhờ cậy nơi quyền quý trong cảnh ngặt nghèo để giúp người thân cũng chính đáng, nhưng anh lại quá non nớt, không lường trước những cạm bẫy để rồi dần trở thành một con người khác lúc nào không hay.

Đoàn Minh Tài, Kỳ Thảo, Ái Như trong vở Tóc mai sợi vắn sợi dài - ẢNH: H.K

Bi kịch lớn nhất là sự bất lực của Trọng khi anh bị cuốn vào cơn bão thời cuộc nhưng không có được sự đồng cảm từ những người thân. Ai cũng cho rằng Trọng hèn nhát, phản bội, nhưng dưới áp lực của gia đình ông Phủ, tận mắt chứng kiến sự tàn nhẫn của quyền lực, anh không đủ sức phản kháng. Phải chăng chúng ta nên có cái nhìn cảm thông với số phận?

Các nhân vật khác cũng được khai thác đầy đặn hơn. Bà Lài (Ái Như) biết phải quấy, giàu lòng tự trọng và nhân nghĩa. Lớp diễn bà ôm lấy Trọng làm người xem rưng rưng, bởi dù con cái có lầm lạc thế nào người mẹ vẫn bao dung. Hay cô Thúy (Hoàng Vân Anh) so với nguyên tác lại mạnh mẽ, thẳng thắn hơn, dám từ bỏ những gì không còn xứng đáng. Ngay cả nhân vật Loan cũng không đi tu như trong tiểu thuyết mà mở lòng ra đón nhận tình yêu của anh bác sĩ (Thế Hải), âu cũng là cách sống tích cực.

Vở diễn quen thuộc với khán giả nhưng vẫn tạo được sức hút nhờ những thay đổi trong chi tiết và khai thác nhân vật. Diễn xuất được đảm bảo bởi những gương mặt quen thuộc của Hoàng Thái Thanh với sự chăm chút tỉ mỉ đến từng chi tiết nhỏ. Tóc mai sợi vắn sợi dài là tác phẩm thuần chính kịch hiếm hoi trong dịp tết 2025.

---

"Tóc mai sợi vắn sợi dài"
không phải "Lan và Điệp"

Đông A

PNO - Mùa diễn tết này, sân khấu Hoàng Thái Thanh giới thiệu vở diễn “Tóc mai sợi vắn sợi dài” (tác giả: Nguyễn Thị Minh Ngọc - Hoàng Thái Thanh, đạo diễn: nghệ sĩ ưu tú Thành Hội), cảm tác từ tiểu thuyết “Tắt lửa lòng” của nhà văn Nguyễn Công Hoan.

Nhắc đến Tắt lửa lòng, nhiều người nghĩ ngay đến các phiên bản cải lương: vở Lan và Điệp của soạn giả Trần Hữu Trang (năm 1936), vở Chuyện tình Lan và Điệp của soạn giả Loan Thảo (khoảng năm 1970) hay bài tân cổ giao duyên Chuyện tình Lan và Điệp của soạn giả Viễn Châu (khoảng năm 1965). Các phiên bản này đều trở thành kinh điển, được khán giả mộ điệu yêu thích đến tận hôm nay. Các nhân vật và nhiều tình tiết trong tuồng Lan và Điệp cũng đi vào đời sống, làm người xem đôi khi quên mất tác phẩm gốc Tắt lửa lòng.

Loan và Trọng của Tóc mai sợi vắn sợi dài hoàn toàn khác với nhân vật Lan và Điệp của vở cải lương cùng tên - Ảnh: Sân khấu Hoàng Thái Thanh

Với Tóc mai sợi vắn sợi dài, Hoàng Thái Thanh mong muốn một lần nữa làm “sống lại” Tắt lửa lòng - một tác phẩm tiêu biểu của văn học lãng mạn Việt Nam. Tất cả đến từ sự đồng cảm sâu sắc với tinh thần tác phẩm và niềm ấp ủ mang đến những vở kịch giàu chất văn học, mang đậm dấu ấn văn hóa dân tộc mà Hoàng Thái Thanh luôn theo đuổi.

Tuy nhiên Tóc mai sợi vắn sợi dài hoàn toàn không phải là phiên bản kịch nói của tuồng cải lương Lan và Điệp. Cùng cảm tác từ Tắt lửa lòng nhưng 2 tác phẩm đi theo 2 hướng khác nhau. Các nhân vật trong Tóc mai sợi vắn sợi dài đều độc lập và quyết đoán hơn.

Chàng trai nghèo tên Trọng tình cờ gặp lại ông Nhơn - một người bạn cũ của cha mình - nhưng nào ngờ cuộc gặp gỡ đã đưa đời anh rẽ sang một hướng khác - Ảnh: Sân khấu Hoàng Thái Thanh

Với mong muốn đem lại góc nhìn mới về một câu chuyện tình thường bị rập khuôn trong tâm tưởng công chúng, vở diễn đặt ra những ngã rẽ mà ở đó, tất cả nhân vật đều có cơ hội quyết định cuộc đời mình chứ không còn phó mặc cho số phận. Vì thế, tuyệt nhiên không có chuyện nhân vật nữ chính cạo đầu đi tu khi quá đau khổ vì tình.

Nữ chính của Tóc mai sợi vắn sợi dài không đi tu rồi chết với khối tình chung mà đã tìm được hạnh phúc của đời mình - Ảnh: Sân khấu Hoàng Thái Thanh

Tóc mai sợi vắn sợi dài (có sự tham gia của các diễn viên: Thành Hội, Ái Như, Đoàn Minh Tài, Kỳ Thảo, Ngọc Duyên, Thế Hải…) sẽ chính thức công diễn vào mùng Một tết, tức ngày 29/1 và kéo dài đến hết mùa diễn.

Ngoài Tóc mai sợi vắn sợi dài, các vở diễn được khán giả yêu thích là Rau răm ở lại, Bạch Hải Đường, Ngôi nhà thiếu đàn bà, Cơn mê cuối cùng, Nửa đời hương phấn cũng trở lại sân khấu Hoàng Thái Thanh trong mùa diễn tết này.